സെല്‍ഫ്‌ ഗോളിലൂടെ വന്ന മരണം

ആന്ദ്രെ എസ്‌കോബാറും പാബ്‌ളോ എസ്‌കോബാറും. കൊളംബിയന്‍ ഫുട്‌ബോളിനെ ഉയിര്‍ത്തെഴുനേല്‍പ്പിച്ചവരാണിവര്‍. പക്ഷേ, രണ്ടു പേര്‍ക്കും രണ്ട്‌ വഴികളായിരുന്നു. ആന്ദ്രെ-പാബ്‌ളോമാരുടെയും കൊളംബിയന്‍ ഫുട്‌ബോളിന്റെയും അസ്‌തമയത്തിന്റെ കാരണങ്ങളന്വേഷിക്കുകയാണ്‌ ' ദ റ്റൂ എസ്‌കോബാര്‍സ്‌ ' എന്ന കൊളംബിയന്‍ ഡോക്യൂമെന്ററി .

ആന്ദ്രെ എസ്‌കോബാര്‍ സല്‍ഡാറിയാഗ. 27 - )ം വയസ്സില്‍ കളിക്കളത്തോടും ജീവിതത്തോടും വിട പറയേണ്ടിവന്ന ഫുട്‌ബോള്‍ താരം. എല്ലാവര്‍ക്കും ഓര്‍മയുണ്ടാകും ശപിക്കപ്പെട്ട ആ സെല്‍ഫ്‌ ഗോള്‍. 1994 ലെ ലോകകപ്പില്‍ സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ ഗോള്‍പോസ്റ്റിലേക്ക്‌ ആന്ദ്രെയുടെ കാലില്‍നിന്ന്‌ പിഴച്ചുപോയ പന്ത്‌. അത്‌ ലോകഫുട്‌ബാള്‍ ഭൂപടത്തില്‍ നിന്നുതന്നെ കൊളംബിയയെ മായ്‌ച്ചുകളഞ്ഞു. സെല്‍ഫ്‌ ഗോളിന്റെ പേരില്‍ ആരായിരുന്നു ആ കൊലക്ക്‌ പിന്നില്‍? ആരായിരുന്നു ആന്ദ്രെ എസ്‌കോബാര്‍ ? കൊളംബിയന്‍ ഫുട്‌ബോളിന്റെ പുനരുജ്ജീവനത്തെ സഹായിച്ച പാബ്‌ളോ എസ്‌കോബാര്‍ ആരായിരുന്നു? ഇക്കാര്യങ്ങള്‍ അന്വേഷിക്കുകയാണ്‌ ' ദ റ്റൂ എസ്‌കോബാര്‍സ്‌ ' ( The two Escobars ) എന്ന കൊളംബിയന്‍ ഡോക്യുമെന്ററി. മയക്കുമരുന്നു മാഫിയയും ഫുട്‌ബോളുമായുള്ള അവിശുദ്ധ ബന്ധത്തിന്റെ പിന്നാമ്പുറങ്ങളും ഈ ഡോക്യുമെന്ററിയില്‍ തെളിയുന്നു.

1990 ലും 94 ലും ലോകകപ്പില്‍ കൊളംബിയയുടെ ഡിഫന്‍ഡറായിരുന്നു ആന്ദ്രെ എസ്‌കോബാര്‍. ' ഫുട്‌ബോളിലെ മാന്യന്‍ ' എന്നാണ്‌ ആന്ദ്രെ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്‌. ഹെഡ്ഡറിലൂടെ ഗോളടിക്കുന്നതില്‍ പ്രത്യേക വൈഭവമുണ്ടായിരുന്നു ഈ രണ്ടാം നമ്പര്‍ ജഴ്‌സിക്കാരന്‌. 94 ല്‍ യു.എസ്‌.എ. യുമായുള്ള മത്സരത്തിലാണ്‌ ആന്ദ്രെയുടെ നിര്‍ഭാഗ്യ ഗോള്‍ പിറന്നത്‌. 1994 ജൂണ്‍ 22. അമേരിക്കയിലെ കാലിഫോര്‍ണിയ. യു.എസ്‌.എ.യുമായി ജയിച്ചാലേ കൊളംബിയക്ക്‌ ലോകകപ്പിന്റെ ആദ്യ റൗണ്ടില്‍ കടക്കാനാവൂ. പക്ഷേ, ദുരന്തം കൊളംബിയയെ അരൂപിയായി കാത്തുനില്‍പ്പുണ്ടായിരുന്നു. യു.എസ്‌. മിഡ്‌ഫീല്‍ഡര്‍ ജോണ്‍ ഹാര്‍ക്‌സിന്റെ ഇടതുഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ഒരു ക്രോസ്‌. അത്‌ കണക്ട്‌ ചെയ്യാന്‍ കണക്കാക്കി ഒരു കളിക്കാരന്‍ ഓടിയെത്തുന്നു. ഗോളിയുടെയും ശ്രദ്ധ ആ കളിക്കാരനിലാണ്‌. ക്രോസ്‌ തടയാനുള്ള ആന്ദ്രെയുടെ ശ്രമം പക്ഷേ, ഗോളിലാണ്‌ കലാശിച്ചത്‌. ഗോളി സ്ഥാനം തെറ്റിനില്‍ക്കേ പന്ത്‌ വലയില്‍ കയറി. പന്തിന്റെ ചലനം നിലയ്‌ക്കുന്നത്‌ കാണാന്‍ ആന്ദ്രെക്ക്‌ കഴിഞ്ഞില്ല. ആ മനസ്സ്‌ സങ്കടം കൊണ്ട്‌ നിറഞ്ഞു. ഇരുകൈ കൊണ്ടും മുഖം പൊത്തി അവന്‍ ആ കാഴ്‌ചയെ മറച്ചു ( മത്സരത്തില്‍ കൊളംബിയ 1 - 2 ന്‌ തോറ്റു. ആദ്യറൗണ്ടില്‍പ്പോലും കടക്കാതെ പുറത്തുപോയി. വാതുവെപ്പുകാര്‍ക്ക്‌ കോടികളാണ്‌ ഈ ഒറ്റക്കളിയില്‍ നഷ്ടപ്പെട്ടത്‌ . ഗാലന്‍ ബ്രദേഴ്‌സ്‌ എന്ന മയക്കുമരുന്നു മാഫിയയായിരുന്നു ആന്ദ്രെയുടെ കൊലക്ക്‌ പിന്നില്‍ ).

102 മിനിറ്റ്‌ നീളുന്ന ഡോക്യുമെന്ററി ഇവിടെനിന്ന്‌ 27 വര്‍ഷം പിറകിലേക്ക്‌ പോകുന്നു. കൊളംബിയയിലെ മെഡലിന്‍. ആന്ദ്രെയുടെ സഹോദരിയുടെ ശബ്ദം. അവര്‍ ആന്ദ്രെ എസ്‌കോബാറിന്റെ ജീവിതകഥ പറഞ്ഞുതുടങ്ങുകയാണ്‌. കുട്ടിക്കാലത്തെ ആന്ദ്രെ. സ്‌കൂള്‍ വിട്ടാല്‍ അവന്‍ നേരെ ഫുട്‌ബാള്‍ ഗ്രൗണ്ടിലെത്തും. എത്ര കളിച്ചാലും ക്ഷീണിക്കില്ല. കോച്ചുമാര്‍ ആ കൊച്ചുകളിക്കാരനെ നോട്ടമിട്ടു. ചെറുപ്പത്തിലേ ആന്ദ്രേക്ക്‌ അമ്മയെ നഷ്ടപ്പെട്ടതാണ്‌. അവന്‍ ആ വേദന മറന്നത്‌ സ്വയം കളിയ്‌ക്കര്‍പ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ്‌. പഠിത്തമോ കളിയോ ? ആന്ദ്രെയുടെ ജീവിതത്തില്‍ ഈ നിര്‍ണായകഘട്ടം വന്നു. അവന്‍ തന്റെ സ്വപ്‌നത്തില്‍ മുറുകെപ്പിടിച്ചു. രാജ്യത്തിന്റെ ജഴ്‌സിയണിയണം. ഫുട്‌ബോളിലൂടെ കൊളംബിയയുടെ പ്രശസ്‌തി ഉയര്‍ത്തണം. അതുവരെ കൊളംബിയക്ക്‌ ദുഷ്‌പേരായിരുന്നു. ലഹരിമരുന്നിന്റെ പേരിലുള്ള കുപ്രസിദ്ധി.
1987 ല്‍ ആന്ദ്രെ ദേശീയ ടീമിലെത്തി. കരുത്തുറ്റ ടീമായി കൊളംബിയ വളരാന്‍ തുടങ്ങി. അന്ന്‌ ടീമിന്‌ രണ്ട്‌ അനുകൂല ഘടകങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. ഒന്ന്‌, കരുത്തരായ കളിക്കാര്‍. രണ്ട്‌, ടീമിന്റെ വളര്‍ച്ചക്കാവശ്യമായ പണം. ഇവിടെയാണ്‌ രണ്ടാമത്തെ എസ്‌കോബാറിന്റെ പ്രസക്തി. പാബ്ലോ എസ്‌കോബാറായിരുന്നു കൊളംബിയന്‍ ടീമിന്റെ രക്ഷകന്‍. അധോലോകനായകന്‍. എതിരാളികളെ കൊന്നുവീഴ്‌ത്തുന്നവന്‍. സ്വന്തമായി ഫുട്‌ബാള്‍ ടീമുണ്ടായിരുന്നു അയാള്‍ക്ക്‌. കളിയില്‍ ആരെങ്കിലും ഒത്തുകളിച്ചാല്‍ പാബ്ലോ വിടില്ല. 1989 ലെ ദേശീയ ഫുട്‌ബാളില്‍ റഫറി ഒര്‍ട്ടെഗെക്ക്‌ ജീവന്‍ പോയത്‌ അങ്ങനെയാണ്‌. പാബ്ലോയുടെ ടീം ഉള്‍പ്പെട്ട ഒരു മത്സരത്തില്‍ റഫറി നന്നായി കളിച്ചു. എതിര്‍ ടീം ജയിച്ചു. പക്ഷേ, റഫറിയുടെ കളി അധികം നീണ്ടില്ല. പാബ്ലോയുടെ അന്തകസംഘം തിരഞ്ഞുപിടിച്ച്‌ അയാളുടെ ജീവനെടുത്തു. അധികാരികളെല്ലാം പാബ്ലോയുടെ പോക്കറ്റിലായിരുന്നു. അയാളുടെ ഒരു ദിവസത്തെ സമ്പാദ്യം അഞ്ച്‌ കോടി ഡോളറായിരു്‌ന്നു. യൂറോപ്പിലേക്കും അമേരിക്കയിലേക്കും കൊക്കെയിന്‍ കയറ്റി അയച്ചാണയാള്‍ കോടികള്‍ സമ്പാദിച്ചത്‌. ചോരക്കൊതിയനായിരുന്നു പാബ്ലോ. എങ്കിലും, ഫുട്‌ബോള്‍ അയാള്‍ക്ക്‌ ജീവനായിരുന്നു. കൊളംബിയന്‍ ഫുട്‌ബോളിന്റെ രക്ഷകനായി അയാള്‍ വാഴ്‌ത്തപ്പെട്ടു. അത്‌ സത്യവുമായിരുന്നു. കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കലായിരുന്നു അയാളുടെ ഉദ്ദേശ്യം. എന്നാലും, ഫുട്‌ബോളിലേക്ക്‌ അയാള്‍ പണമൊഴുക്കി. ഫുട്‌ബോളിന്റെ ഖ്യാതിയിലൂടെ പാബ്ലോ തന്റെ പാപക്കറ കുറച്ചൊക്കെ കഴുകിയെടുത്തു.
ഒരു കാലഘട്ടത്തിലെ കൊളംബിയന്‍ ജനതയുടെ ആരാധനാപാത്രങ്ങളായിരുന്നു ആന്ദ്രെയും പാബ്‌ളോയും. രണ്ട്‌ വിരുദ്ധലോകങ്ങളിലായിരുന്നു ഇരുവരും. എങ്കിലും, അവര്‍ക്കിടയില്‍ സാമ്യങ്ങളുണ്ട്‌. ഒരു പ്രത്യേകഘട്ടത്തില്‍ അവര്‍ ഒരേ ലക്ഷ്യത്തിനായി യത്‌നിച്ചു. ഫുട്‌ബോളിന്റെ , അതുവഴി കൊളംബിയയുടെ , പ്രശസ്‌തിയായിരുന്നു അവരുടെ മനസ്സില്‍. ഫുട്‌ബാള്‍ അവര്‍ക്ക്‌ ലഹരിയായിരുന്നു. ചെറിയൊരു ജീവിതകാലമേ അവര്‍ക്കുണ്ടായിരുന്നുള്ളു. എതിരാളികളുടെ കൈകളാല്‍ അവര്‍ വധിക്കപ്പെട്ടു. ആന്ദ്രെ ഫുട്‌ബാളിനുവേണ്ടി ജീവിച്ചു. മനസ്സും ശരീരവും കളിക്കളത്തില്‍ നിസ്വാര്‍ഥമായി നിക്ഷേപിച്ചു. പാബ്ലോ ആകട്ടെ, കൊളംബിയന്‍ ഫുട്‌ബോളിന്റെ ഉയര്‍ച്ചക്കായി പണം വാരിയെറിഞ്ഞു. അവര്‍ ഒരുമിച്ചു നിന്നു, ഫുട്‌ബോളിനു വേണ്ടി. ഫുട്‌ബോളിലൂടെ രാജ്യത്തിന്റെ ഖ്യാതിക്കുവേണ്ടി. ആന്ദ്രെ എസ്‌കോബാറിനൊപ്പം റെനെ ഹിഗ്വിറ്റ, ആസ്‌പ്രില്ല, വാള്‍ഡറമ, ലിയോണല്‍ എന്നിവരുടെ പേരുകളും ഫുട്‌ബോള്‍ പ്രേമികള്‍ക്ക്‌ പ്രിയപ്പെട്ടതായി.
നമ്മള്‍ കേട്ടിട്ടുള്ള ഏതൊരു അധോലോകനായകനെയുംപോലെ പാബ്‌ളോയിലും നന്മകളുണ്ടായിരുന്നു. പാവങ്ങള്‍ക്കുവേണ്ടി അയാള്‍ ഒരുപാട്‌ സഹായങ്ങള്‍ ചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്‌. അത്‌ പക്ഷേ, അയാളുടെ ദുര്‍ഗുണങ്ങളെ മറികടക്കാന്‍ പോന്നത്രയുണ്ടായിരുന്നില്ല. കൊളംബിയന്‍ ഫുട്‌ബോളിനെ ഉയിര്‍ത്തെഴുനേല്‍പ്പിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചതിന്റെ പേരിലെങ്കിലും അയാള്‍ ഇത്തിരി ദയ അര്‍ഹിച്ചിരുന്നു എന്ന്‌ ഈ ചിത്രം കാണുമ്പോള്‍ നമുക്ക്‌ തോന്നും. (കൊളംബിയന്‍ ഭരണകൂടത്തെ വെല്ലുവിളിച്ച പാബ്‌ളോ 1993 ഡിസംബര്‍ രണ്ടിന്‌ വെടിയേറ്റു മരിച്ചു )

സഹകളിക്കാര്‍, കോച്ച്‌, സഹോദരി, ഡന്റിസ്റ്റായ കാമുകി, പത്രപ്രവര്‍ത്തകര്‍ എന്നിവരുടെ ഓര്‍മകളിലൂടെയാണ്‌ ആന്ദ്രെ എസ്‌കോബാറിന്റെ വ്യക്തിത്വം ഡോക്യുമെന്ററി വരച്ചിടുന്നത്‌. ഫുട്‌ബോള്‍ തന്റെ ജനതയെ ഒന്നിപ്പിക്കുമെന്ന്‌ ആന്ദ്രെ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. ഫുട്‌ബോളിനെ ഒരു ജീവിതരീതിയായാണ്‌ ആന്ദ്രെ കണ്ടിരുന്നത്‌. അത്‌ മൂല്യങ്ങളും സഹിഷ്‌ണുതയും വളര്‍ത്തുമെന്ന്‌ അവന്‍ വിശ്വസിച്ചു. കളിയില്‍ നിന്നു കിട്ടിയ വരുമാനത്തിന്റെ നല്ലൊരു ഭാഗം അവന്‍ സമൂഹത്തിന്‌ തിരിച്ചുനല്‍കി. കുട്ടികള്‍ക്ക്‌ സ്‌കോളര്‍ഷിപ്പ്‌ നല്‍കിയും പാവങ്ങള്‍ക്ക്‌ വീടുണ്ടാക്കിക്കൊടുത്തും അവന്‍ മാതൃകകാട്ടി.

ശുഭാപ്‌തിവിശ്വാസിയായിരുന്നു ആന്ദ്രെ. സെല്‍ഫ്‌ ഗോള്‍ ഏല്‍പ്പിച്ച ആത്മനിന്ദയില്‍ തലകുനിച്ച്‌ നടക്കവെ ഒരു പത്രത്തില്‍ ആന്ദ്രെ ലേഖനമെഴുതി. പിഴകള്‍ ഏറ്റുപറഞ്ഞുകൊണ്ടുള്ള എഴുത്ത്‌. ആ ലേഖനത്തില്‍ തന്റെ വേദന അവന്‍ ഇറക്കിവെച്ചു. ലേഖനം അവസാനിപ്പിച്ചത്‌ ഇങ്ങനെ : ' ഞാന്‍ ഉടനെ തിരിച്ചുവരും. കാരണം, ജീവിതം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല. ' പക്ഷേ, എതിരാളികള്‍ അടങ്ങിയിരിക്കുകയായിരുന്നില്ല. സെല്‍ഫ്‌ ഗോള്‍ വീണതിന്റെ 11 -)ം ദിവസം ( ജൂലായ്‌ രണ്ടിന്‌ ) ആന്ദ്രെക്കെതിരെ വെടിയുതിര്‍ന്നു. ആ വെടിയില്‍ ആന്ദ്രെ മാത്രമല്ല വീണത്‌. കൊളംബിയന്‍ ഫുട്‌ബോളും അതോടെ വീണു. കൊളംബിയ ലോകകപ്പ്‌ ജയിക്കുമെന്ന്‌ ഫുട്‌ബാള്‍ മാന്ത്രികന്‍ പെലെ പോലും പ്രവചിച്ചിരുന്നു. ആന്ദ്രെയുടെ തിരോധാനത്തോടൊപ്പം കൊളംബിയന്‍ ഫുട്‌ബോള്‍ പ്രതാപവും അസ്‌തമിച്ചു. ഫുട്‌ബോളിനും അക്രമത്തില്‍ നിന്ന്‌ രക്ഷയില്ലെന്ന്‌ എല്ലാവര്‍ക്കും ബോധ്യമായി. കാണികള്‍ നിരാശരായി. അവര്‍ കളിക്കളത്തില്‍ നിന്ന്‌ പിന്മാറി. പല കളിക്കാരും പേടിച്ച്‌ കളി ഉപേക്ഷിച്ചു. കൊളംബിയ പിന്നീടൊരിക്കലും ലോകകപ്പില്‍ ക്വാളിഫൈ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല. 1998 ലെ ലോകകപ്പ്‌ ആയപ്പോഴേക്കും കൊളംബിയയുടെ റാങ്കിങ്‌ നാലില്‍ നിന്ന്‌ 34 ലേക്ക്‌ മൂക്കുകുത്തി വീണു. 2010 ല്‍ രാജ്യത്തെ 18 ക്‌ളബ്ബുകളില്‍ പതിന്നാലും പാപ്പരായ അവസ്ഥയിലായിരുന്നു.
ലാറ്റിനമേരിക്കന്‍ രാജ്യമായ കൊളംബിയയുടെ ഫുട്‌ബോള്‍ പെരുമ മാത്രമല്ല ഈ ഡോക്യുമെന്ററി അനാവരണം ചെയ്യുന്നത്‌. രാജ്യത്തിന്റെ സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ, സാമ്പത്തികാവസ്ഥകളും ചര്‍ച്ചക്ക്‌ വിഷയമാക്കുന്നു. ഫുട്‌ബോളിനെ ഒരു മതം പോലെ, ജീവവായു പോലെ കരുതിപ്പോന്ന നിസ്വരായ ജനതയുടെ വേദനിപ്പിക്കുന്ന ചിത്രമുണ്ടിതില്‍. കളിക്കളങ്ങളിലായിരുന്നു അവരുടെ മനസ്സ്‌ മുഴുവന്‍. കൊളംബിയന്‍ ടീമിലെ പല കളിക്കാരും ചേരികളില്‍ നിന്നെത്തിയവരായിരുന്നു. പാബ്‌ളോയുടെ ഔദാര്യം പറ്റിയവരും അയാളോടൊപ്പം ലഹരിമരുന്നു വ്യാപാരത്തില്‍ പങ്കാളികളായവരും കളിക്കാരുടെ കൂട്ടത്തിിലുണ്ടായിരുന്നു. പാബ്‌ളോയുമായി വലിയ കൂട്ടിനൊന്നും പോയിരുന്നില്ല ആന്ദ്രെ. എപ്പോഴും ഒരകലം പാലിച്ചിരുന്നു. ഹിഗ്വിറ്റക്കൊന്നും പ്രലോഭനങ്ങളെ മറികടക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. പാബ്‌ളോയുമായുള്ള അമിതമായ അടുപ്പത്തിന്റെ പേരിലാണ്‌ ഹിഗ്വിറ്റ ജയിലിലായത്‌.
ജെഫ്‌ സിംബലിസ്റ്റ്‌, മൈക്കിള്‍ സിംബലിസ്റ്റ്‌ എന്നിവര്‍ ചേര്‍ന്നാണ്‌ ദ റ്റൂ എസ്‌കോബാര്‍സ്‌ ' സംവിധാനം ചെയ്‌തത്‌. ഇക്കഴിഞ്ഞ തിരുവനന്തപുരം ഫെസ്റ്റിവലില്‍ ഫുട്‌ബോള്‍ പാക്കേജിന്റെ ഭാഗമായി ഈ ഡോക്യുമെന്ററി പ്രദര്‍ശിപ്പിച്ചിരുന്നു. 

ഭക്തിയുടെ വിറ്റുവരവ്‌

2011 ലെ മികച്ച ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ അവാര്‍ഡ്‌ സുവീരന്റെ `ബ്യാരി' യോടൊപ്പം പങ്കിട്ട `ദേവൂള്‍' എന്ന മറാത്തി സിനിമയെക്കുറിച്ച്‌ 


 ഏഴു വര്‍ഷത്തെ ഇടവേളക്കുശേഷമാണ്‌ മറാത്തി സിനിമക്ക്‌ വീണ്ടുമൊരു ദേശീയ അവാര്‍ഡ്‌ ലഭിക്കുന്നത്‌. സന്ദീപ്‌ സാവന്ത്‌ സംവിധാനം ചെയ്‌ത ' ശ്വാസ്‌ ' എന്ന ചിത്രത്തിന്‌ 2004 ലാണ്‌ മികച്ച സിനിമക്കുള്ള ദേശീയ അവാര്‍ഡ്‌ ലഭിച്ചത്‌. ഇപ്പോള്‍, 2011 ലെ അവാര്‍ഡും മഹാരാഷ്ട്രത്തിലെത്തിയിരിക്കുന്നു. ഉമേഷ്‌ വിനായക്‌ കുല്‍ക്കര്‍ണി എന്ന സംവിധായകനാണ്‌ ഈ നേട്ടത്തിനു പിന്നില്‍. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ' ദേവൂള്‍ ' എന്ന ചിത്രം മൂന്നു ദേശീയ പുരസ്‌കാരങ്ങളാണ്‌ നേടിയത്‌. മികച്ച ചിത്രത്തിനും സംഭാഷണത്തിനും നടനുമുള്ള പുരസ്‌കാരങ്ങള്‍. 
 മുപ്പത്തിയാറുകാരനായ ഉമേഷ്‌ കുല്‍ക്കര്‍ണി ആകെ മൂന്നു ഫീച്ചര്‍ സിനിമകളേ സംവിധാനം ചെയ്‌തിട്ടുള്ളു. ഇതില്‍ ആദ്യത്തെ ചിത്രം ' വളു ' ( മുരട്ടുകാള ). വികൃതിയായ കാളക്കൂറ്റന്‍ ഒരു ഗ്രാമത്തിലുണ്ടാക്കുന്ന പൊല്ലാപ്പും അവനെ പിടിച്ചുകെട്ടാന്‍ നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങളുമാണ്‌ ഈ ചിത്രത്തിന്റെ പ്രമേയം. ചെറിയൊരു വിഷയത്തില്‍ നിന്ന്‌ ജീവനുള്ള ഒരു സിനിമ. അതാണ്‌ ' വളു '. ഗ്രാമജീവിതത്തിന്റെ അകൃത്രിമ സൗന്ദര്യമുള്ള സിനിമ. 2008 ല്‍ മഹാരാഷ്ട്രത്തില്‍ തകര്‍ത്തോടിയ സിനിമയാണിത്‌. ' വിഹിര്‍ ' ( കിണര്‍ ) എന്ന രണ്ടാമത്തെ ചിത്രവും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. രണ്ട്‌ യുവ സുഹൃത്തുക്കളുടെ കഥയാണിത്‌. മൂന്നാമത്തെ ചിത്രമാണ്‌ ' ദേവൂള്‍ '. ദേവൂള്‍ എന്നാല്‍ മറാത്തിയില്‍ ' ക്ഷേത്രം ' എന്നര്‍ഥം. പുതുതായി ഉയര്‍ന്നുവന്ന ഒരു ക്ഷേത്രം ഗ്രാമജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിക്കുന്നതാണ്‌ ചിത്രത്തിന്റെ ഇതിവൃത്തം. 
ഉമേഷിന്റെ ആദ്യസിനിമയുമായി ബന്ധമുണ്ട്‌ ദേവൂളിന്‌. മഹാരാഷ്ട്രത്തിലെ ഒരു വിദൂരഗ്രാമത്തിലായിരുന്നു 'വളു ' വിന്റെ ഷൂട്ടിങ്‌. ഗ്രാമീണരുടെ സഹകരണ മനോഭാവം ഉമേഷിന്റെ ഉള്ളില്‍ത്തട്ടി. അവര്‍ക്കുവേണ്ടി എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാന്‍ അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിച്ചു. ഗ്രാമത്തില്‍ ഒരു വായനശാല കെട്ടിക്കൊടുക്കാനായിരുന്നു ആലോചന. പക്ഷേ, ഗ്രാമീണര്‍ അത്‌ നിരസിച്ചു. അവിടെ ഒരു പഴയ ക്ഷേത്രമുണ്ട്‌. അത്‌ പുതുക്കിത്തന്നാല്‍ മതിയെന്നായിരുന്നു അവരുടെ ആവശ്യം. ഇത്‌ കേട്ടപ്പോള്‍ താന്‍ അമ്പരന്നുപോയെന്ന്‌ ഉമേഷ്‌ പറയുന്നു. ഈയൊരു അനുഭവത്തില്‍ നിന്നാണ്‌ അദ്ദേഹം മൂന്നാമത്തെ സിനിമക്കുള്ള വിഷയം കണ്ടെത്തിയത്‌. 

ഇത്‌ വെറുമൊരു ഗ്രാമത്തിന്റെ കഥയല്ലെന്നാണ്‌ ഉമേഷ്‌ പറയുന്നത്‌. ഗ്രാമീണജനത തങ്ങള്‍ക്ക്‌ ചുറ്റും സ്വയം ഒരു ലോകം തീര്‍ക്കുന്നു. ഒടുവില്‍, അവര്‍ തന്നെ അതിന്റെ തടവുകാരാവുന്നു. ഈയൊരു വൈപരീത്യമാണ്‌ താന്‍ സിനിമയിലൂടെ പറയാന്‍ ശ്രമിച്ചതെന്ന്‌ സംവിധായകന്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ആഗോളീകരണത്തിന്റെ പുതുയുഗത്തില്‍ ഇത്തരമൊരു ദുരന്തം അനിവാര്യമാണെന്നാണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പക്ഷം. ആലസ്യത്തിലാണ്ടു കിടക്കുന്ന മംഗ്‌രൂള്‍ എന്ന ഗ്രാമമാണ്‌ സിനിമയുടെ പശ്ചാത്തലം. അവിടെ സ്‌കൂളില്ല, ഫാക്ടറിയില്ല, ആസ്‌പത്രിയില്ല, കുടിവെള്ളമില്ല. ഇതൊന്നുമില്ലെങ്കിലും അവിടെ സൂത്രശാലികളായ രാഷ്ട്രീയക്കാരുണ്ട്‌. സമയം കൊന്ന്‌ നടക്കുന്ന അലസരായ ചെറുപ്പക്കാരുണ്ട്‌. ഗ്രാമപുരോഗതിക്കാവശ്യമായ പദ്ധതികളെ എങ്ങനെ തുരങ്കം വെക്കണം എന്ന്‌ ഇവര്‍ക്കൊക്കെ അറിയാം. ഇവരില്‍ നിന്നൊക്കെ ഭിന്നനാണ്‌ കേശവ്‌ . ഈ ചെറുപ്പക്കാരനാണ്‌ ഗ്രാമത്തിന്റെ രൂപാന്തരത്തിന്‌ കാരണക്കാരനാകുന്നത്‌. അമ്മയും കാമുകിയും പിന്നെ പാവം പിടിച്ച ഒരു പശുവും. ഇതാണ്‌ കേശവിന്റെ ലോകം. സ്വാര്‍ഥ ചിന്തയില്ല. പരോപകാരിയാണ്‌. ഒരു ദിവസം ഉച്ചഭക്ഷണം കഴിച്ച്‌ മരത്തണലില്‍ കേശവ്‌ ഒന്നു മയങ്ങാന്‍ കിടന്നു. ആ മയക്കത്തില്‍ അയാള്‍ സ്വപ്‌നം കണ്ടു. ദത്ത എന്ന ദേവന്‍ ( വിഷ്‌ണുവിന്റെ അവതാരങ്ങളിലൊന്നായ ദത്താത്രേയന്‍ ) അയാള്‍ക്ക്‌ മുന്നില്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

അയാള്‍ ആ സംഭവം എല്ലാവരോടും പറഞ്ഞു. വാര്‍ത്തകള്‍ക്ക്‌ വിലയിടുന്ന ഗ്രാമീണ പത്രപ്രവര്‍ത്തകന്‍ മഹാസങ്കരം ഈ സ്വപ്‌നകഥയില്‍ വലിയൊരു സാധ്യത കണ്ടെത്തുന്നു. അയാളും ഏതാനും ചെറുപ്പക്കാരും ഗ്രാമത്തെ ദൈവം കടാക്ഷിച്ചതായി പ്രചരിപ്പിക്കുന്നു. ഇനി ദത്തയ്‌ക്ക്‌ ഒരു ക്ഷേത്രം വേണം. കേശവിന്റെ സ്വപ്‌നകഥ വിശ്വസിച്ചതിന്റെ പേരില്‍ ആദ്യമൊക്കെ ഭാര്യയെ വിമര്‍ശിച്ചിരുന്ന രാഷ്‌ട്രീയ നേതാവ്‌ ഭവു ഗലന്‍ഡെയും ചെറുപ്പക്കാരുടെ പക്ഷത്തേക്ക്‌ കൂറുമാറുന്നു. പുരോഗമനചിന്താഗതിക്കാരനായ കുല്‍ക്കര്‍ണി അണ്ണയുടെ ഉപദേശമൊന്നും ഇപ്പോള്‍ ആര്‍ക്കും വേണ്ട. ഗ്രാമത്തില്‍ ഒരാസ്‌പത്രി പണിയാനുള്ള പ്രൊജക്ടുമായി നേതാവിന്റെ പിറകെ നടക്കുകയാണദ്ദേഹം. പക്ഷേ, നേതാവിനും ക്ഷേത്രത്തിലായി താല്‍പ്പര്യം. പണപ്പിരിവ്‌ കൊഴുക്കുന്നു. വളരെപ്പെട്ടെന്ന്‌ ക്ഷേത്രമുയരുന്നു. അതോടെ ഗ്രാമീണരുടെ ജീവിതരീതിയും ചിന്താഗതിയും മാറുന്നു. ഭക്തിയില്‍ നിന്നുള്ള വിറ്റുവരവ്‌ പങ്കിടുന്നതിലായി അവരുടെ ആര്‍ത്തി. ദേവനെ നിത്യവും തൊഴാന്‍ ചെന്നിരുന്ന ഗ്രാമീണര്‍ക്ക്‌ ഇപ്പോള്‍ അതിനൊന്നും സമയമില്ല. ദര്‍ശനത്തിന്‌ വിദൂരസ്ഥലങ്ങളില്‍ നിന്നെത്തുന്ന ഭക്തര്‍ക്ക്‌ സൗകര്യങ്ങളൊരുക്കുന്നതിലായി അവര്‍ക്ക്‌ ശ്രദ്ധ. തീര്‍ഥാടനകേന്ദ്രത്തില്‍ കച്ചവടം പൊടിപൊടിച്ചു. ഗ്രാമീണരെല്ലാം കച്ചവടക്കാരായി മാറി. ഇതെല്ലാം കണ്ട്‌ അമ്പരന്ന്‌ നില്‍ക്കുകയാണ്‌ കേശവും കുല്‍ക്കര്‍ണി അണ്ണയും. ഗ്രാമത്തിനും തനിക്കും എന്നും തണലായി നിന്ന അണ്ണ മനംമടുത്ത്‌ സ്ഥലം വിട്ടതോടെ കേശവ്‌ ഒറ്റപ്പെടുന്നു. അവസാനം, അറ്റകൈ പ്രയോഗിക്കുന്നു കേശവ്‌. ക്ഷേത്രത്തില്‍നിന്ന്‌ വിഗ്രഹവുമെടുത്ത്‌ അയാള്‍ ഒളിച്ചോടുന്നു. തന്റെ ഇഷ്‌ടദേവനെ നാട്ടുകാര്‍ കൂറ്റന്‍ മതിലുകള്‍ക്കുള്ളില്‍ തടവുകാരനാക്കിവെച്ചതിലായിരുന്നു കേശവിന്‌ രോഷം. പശ്ചാത്താപവിവശനായ അയാള്‍ വിഗ്രഹം നദിയിലൊഴുക്കി ആശ്വസിക്കുന്നു. എന്നാല്‍, ഗ്രാമത്തിലെ നേതാവും ചെറുപ്പക്കാരും അത്ര എളുപ്പം പിന്‍മാറുമോ? അവര്‍ പെട്ടെന്നുതന്നെ പ്രതിവിധി കണ്ടുപിടിക്കുന്നു. കേശവ്‌ വീണ്ടും പരാജയപ്പെടുന്നിടത്ത്‌ സിനിമ തീരുന്നു. ഭക്തിയുടെ വാണിജ്യവത്‌ക്കരണത്തിനെതിരെ ശക്തമായി സംസാരിക്കുന്നു ഈ സിനിമ. കരുത്തുറ്റ പ്രമേയം. അവതരണരീതിയും ശക്തം. സംവിധായകന്റെ നിലപാട്‌ വളരെ വ്യക്തമാണ്‌. അദ്ദേഹത്തിന്‌ പ്രമേയം എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യണമെന്ന കാര്യത്തില്‍ സന്ദേഹം ഏതുമില്ല. ' ദൈവത്തോടടുത്ത്‌ നില്‍ക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയക്കാരനാണ്‌ എവിടെയും ജയം ' എന്ന്‌ പറയുന്ന ആ എം.എല്‍.എ. യെ പരിഹാസകഥാപാത്രമായാണ്‌ ്‌ സംവിധായകന്‍ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്‌. ദത്തയുടെ അവതാരത്തെ തുടക്കത്തില്‍ എം.എല്‍.എ. യും പ്രദേശിക നേതാവായ ഭവു ഗലാന്‍ഡെയും സംശയത്തോടെയാണ്‌ കണ്ടിരുന്നത്‌. പക്ഷേ, ചെറുപ്പക്കാരുടെ ഉത്സാഹത്തില്‍ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കച്ചവടസാധ്യത മനസ്സിലാക്കാന്‍ അവര്‍ക്ക്‌ അധികസമയം വേണ്ടിവരുന്നില്ല. കുല്‍ക്കര്‍ണി അണ്ണ വെച്ചുനീട്ടുന്ന റൂറല്‍ ആസ്‌പത്രിയുടെ പ്രോജക്ടില്‍ എവിടെ ലാഭത്തിനവസരം ? അപ്പോള്‍പ്പിന്നെ ഭക്തിമാര്‍ഗം തന്നെ രക്ഷ. ദീനം പിടിച്ച ഒരു ഗ്രാമം തീര്‍ഥാടകര്‍ ഇരച്ചെത്തുന്ന ടൗണ്‍ഷിപ്പായി മാറുന്നത്‌ എത്ര പെട്ടെന്നാണ്‌ ? ഈ ' പുരോഗതി ' യെ കേശവിനും കുല്‍ക്കര്‍ണി അണ്ണക്കും അംഗീകരിക്കാനാവുന്നില്ല. കേശവും അണ്ണയും സംവിധായകനെത്തന്നെയാണ്‌ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നത്‌. അവര്‍ നേരിടുന്ന പരാജയത്തില്‍ സംവിധായകനും സങ്കടം തോന്നുന്നുണ്ട്‌.

ഭക്തിയെ കച്ചവടച്ചരക്കാക്കുന്ന ഇന്ത്യന്‍ സാഹചര്യങ്ങളെ സൂക്ഷ്‌മമായി വിലയിരുത്തുന്നുണ്ട്‌ ഈ സിനിമ. ഇവിടെ കുടിവെള്ളമുണ്ടോ, ആസ്‌പത്രിയുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യമുയര്‍ത്തി ക്ഷേത്രനിര്‍മാണത്തെ തുടക്കത്തില്‍ തള്ളിക്കളയുന്ന ഭവു ഗലാന്‍ഡെ എന്ന രാഷ്ട്രീയക്കാരന്‍ പെട്ടെന്നാണ്‌ മലക്കം മറിയുന്നത്‌. എം.എല്‍.എ. യുടെ വിളി വന്നതോടെ അയാള്‍ നിറം മാറുന്നു. ' ദൈവത്തെയും മതത്തെയും തൊട്ടുകളിക്കാന്‍ അനുവദിക്കില്ലെന്ന്‌ ' അയാള്‍ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ' വികസന രാഷ്ട്രിയത്തിലും ആത്മീയ ഇടപെടല്‍ ആവാമെന്നാണ്‌ ' പിന്നീട്‌ അയാളുടെ വാദം. നിയമവിരുദ്ധമായ ഓരോ ചെയ്‌തിക്കും അയാള്‍ക്ക്‌ ന്യായമുണ്ട്‌. ' നിയമം ഒരു വശത്ത്‌ നില്‍ക്കും. മറുവശത്ത്‌ രാഷ്ട്രീയക്കാരും. പക്ഷേ, ഇതിനിടയില്‍ ലക്ഷക്കണക്കിന്‌ ഭക്തന്മാരുണ്ട്‌. ഞങ്ങളെ തൊടണമെങ്കില്‍ അവരെ കടന്നുവേണം വരാന്‍ ' എന്നാണയാള്‍ വീരവാദം മുഴക്കുന്നത്‌. ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യന്‍ സാഹചര്യത്തെ ഇതിനപ്പുറം എങ്ങനെയാണ്‌ വരച്ചിടുക?
ഉമേഷിന്റെ ആദ്യചിത്രമായ ' വളു ' വിലെപ്പോലെ ഗ്രാമാന്തരീക്ഷം തന്നെയാണ്‌ ' ദേവൂളി ' ലും. ഗ്രാമം വിട്ട്‌ പുറത്തുപോകുന്നില്ല ക്യാമറ. ഗ്രാമീണ പശ്ചാത്തലവും തനി നാടന്‍ മനുഷ്യരും ഉമേഷിന്റെ ചിത്രങ്ങള്‍ക്ക്‌ പ്രത്യേക ഊര്‍ജം നല്‍കുന്നു. ' ദേവൂളി ' ല്‍ കേശവായി അഭിനയിച്ച ഗിരീഷ്‌ കുല്‍ക്കര്‍ണിക്കാണ്‌ മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ അവാര്‍ഡ്‌ ലഭിച്ചത്‌. എങ്കിലും, സിനിമയില്‍ നിറഞ്ഞുനില്‍ക്കുന്ന കഥാപാത്രം ഭവു ഗലാന്‍ഡെയാണ്‌. രാഷ്‌ട്രീയക്കാരന്റെ നാട്യങ്ങളും വങ്കത്തരങ്ങളും അവസരത്തിനൊത്ത്‌ കളിക്കാനുള്ള ലജ്ജയില്ലായ്‌മയുമൊക്കെ ഈ കഥാപാത്രത്തില്‍ ചേര്‍ന്നുനില്‍ക്കുക്കതു കാണാം. നാനാ പടേക്കറാണ്‌ ഈ വേഷം ചെയ്‌തത്‌. അനായാസമായ അഭിനയമാണ്‌ നാനാ പടേക്കറുടേത്‌.

ഒന്നാമന്‍

84-ാം വയസ്സില്‍ ഒന്നാം ക്ലാസില്‍ചേര്‍ന്ന്‌ അക്ഷരാഭ്യാസം നേടി, ഗിന്നസ്‌ ബുക്കിലിടം പിടിക്കുകയും ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയില്‍ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച്‌ പ്രസംഗിക്കുകയും ചെയ്‌ത കെനിയന്‍ സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനി മറൂഗെയെക്കുറിച്ചാണ്‌ ഫസ്റ്റ്‌ ഗ്രേഡര്‍ എന്ന സിനിമ.




കിമാനി ഞാങ്ങ മറുഗെ. ഗിന്നസ്‌ ബുക്കിലെ ഒരു പേരാണിത്‌. കെനിയക്കാരനായ മറുഗെ 89 -ാം വയസ്സിലാണ്‌ മരിച്ചത്‌. ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ പ്രൈമറി സ്‌കൂള്‍ വിദ്യാര്‍ഥി എന്ന അപൂര്‍വ ബഹുമതിയാണ്‌ മറുഗെയെ ഗിന്നസ്‌ ബുക്കിലെത്തിച്ചത്‌. 2004 ല്‍ 84-ാം വയസ്സിലാണ്‌ അദ്ദേഹം പ്രൈമറി സ്‌കൂളില്‍ ചേര്‍ന്നത്‌. കൊച്ചുകുട്ടികളോടൊപ്പം വളരെ അച്ചടക്കത്തോടെ മറുഗെ ക്ലാസിലിരുന്നു. അക്ഷരങ്ങള്‍ ഓരോന്നായി പഠിച്ചു. അധ്യാപകരുടെ ഇഷ്‌ടവിദ്യാര്‍ഥിയായി. മാതൃകാവിദ്യാര്‍ഥി എന്ന നിലയില്‍ 2005 ല്‍ മറുഗെ സ്‌കൂള്‍ ലീഡറായി. വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച്‌ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയില്‍ പോയി പ്രസംഗിച്ചു. ആറ്‌ വര്‍ഷം അദ്ദേഹം ആ സ്‌കൂളില്‍ പഠിച്ചു. മുതുമുത്തച്ഛനായിരുന്ന മറുഗെക്ക്‌ 30 പേരക്കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. ഇവരില്‍ രണ്ടുപേര്‍ മറുഗെയുടെ സ്‌കൂളില്‍ ഒരേ കാലത്ത്‌ പഠിച്ചു. 2009 ല്‍ മറുഗെ മരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതകഥയാണ്‌ ബ്രിട്ടീഷുകാരനായ ജസ്റ്റിന്‍ ഛാഡ്‌വിക്കിന്റെ ' ദ ഫസ്റ്റ്‌ ഗ്രേഡര്‍ ' (the first grader) എന്ന സിനിമക്കാധാരം.

പക്ഷേ, ഈ സിനിമ വെറുമൊരു ജീവചരിത്രമല്ല. ഒരു ദേശത്തിന്റെ പോരാട്ടചരിത്രം കൂടിയാണ്‌. ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഭരണത്തെ നിര്‍ഭയം വെല്ലുവിളിച്ച ഒരു ജനതയുടെ അതിജീവനത്തിന്റെ വിസ്‌മയരേഖയാണ്‌. തിരുവനന്തപുരത്ത്‌ ഈയിടെ നടന്ന അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേളയില്‍ പ്രദര്‍ശിപ്പിച്ച സിനിമയാണിത്‌.
ജസ്റ്റിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഫീച്ചര്‍ സിനിമയാണിത്‌. 2008 ല്‍ ബര്‍ലിന്‍ മേളയില്‍ കാണിച്ച ' ദ അദര്‍ ബൊളീയന്‍ ഗേള്‍ ' ആണ്‌ ആദ്യസിനിമ. നടന്‍, നാടകസംവിധായകന്‍ എന്നീ നിലകളിലും പ്രശസ്‌തനാണ്‌ നാല്‍പ്പത്തിയഞ്ചുകാരനായ ജസ്റ്റിന്‍. സിനിമയോ ടെലിവിഷനോ ക്യാമറയോ കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത കുറെ സ്‌കൂള്‍കുട്ടികളാണ്‌ ' ദ ഫസ്റ്റ്‌ ഗ്രേഡര്‍ ' എന്ന സിനിമയുടെ വിജയത്തില്‍ നിര്‍ണായക പങ്ക്‌ വഹിച്ചത്‌.

ആഫ്രിക്കന്‍ രാജ്യമായ കെനിയയില്‍ 1953 ല്‍ ബ്രിട്ടീഷ്‌ കോളണിവാഴ്‌ചക്കെതിരെ രക്തരൂഷിതമായ ഒരു കലാപം നടന്നു. കിക്കുയു ഗോത്രവര്‍ഗത്തില്‍പ്പെട്ട ചെറുപ്പക്കാരാണ്‌ കലാപം നയിച്ചത്‌. ആയിരക്കണക്കിനാളുകള്‍ മരിച്ചു. പത്ത്‌ ലക്ഷത്തിലധികം കിക്കുയു വംശജര്‍ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ തടവിലായി. ഒടുവില്‍ രാജ്യത്തിന്‌ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചു. എങ്കിലും, ലക്ഷക്കണക്കിനാളുകളുടെ മനസ്സില്‍ ആ കലാപം കെടാക്കനലായി. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുവേണ്ടി തന്റെ കുടുംബത്തെ ബലി കൊടുത്ത വിപ്ലവകാരിയായിരുന്നു കിമാനി ഞാങ്ങ മറുഗെ.

സിനിമയുടെ തുടക്കത്തില്‍ നമ്മുടെ ശ്രദ്ധ നേടത്തക്ക കാര്യങ്ങളൊന്നും മറുഗെ ചെയ്യുന്നില്ല. ഒരു വിഡ്‌ഡിക്കഥാപാത്രം എന്നുപോലും നമുക്ക്‌ തോന്നും. പക്ഷേ, സിനിമ ഓരോ ഘട്ടത്തിലേക്ക്‌ കടക്കുമ്പോഴേക്കും മറുഗെ ആരാണെന്നും എന്താണെന്നും സംവിധായകന്‍ ബോധ്യപ്പെടുത്തിത്തരുന്നു. സമപ്രായക്കാരുടെ പരിഹാസങ്ങള്‍ തള്ളിയാണ്‌ മറുഗെ സ്‌കൂളിലെത്തുന്നത്‌. കടത്തിണ്ണയിലിരുന്ന്‌ ബിയര്‍ നുണഞ്ഞ്‌ ജീവിതസായാഹ്നം ആഘോഷിക്കാതെ പിള്ളേരോടൊപ്പം പഠിക്കാന്‍ പോകുന്ന മണ്ടന്‍ എന്ന വിശേഷണവും അവര്‍ അയാള്‍ക്ക്‌ നല്‍കുന്നുണ്ട്‌.

കുന്നിന്‍പുറത്തെ ഒരു സാധാരണ പ്രാഥമിക വിദ്യാലയം. അവിടെ പഠിക്കുന്ന പാവപ്പെട്ട കുറെ കുട്ടികള്‍. അധ്യാപനത്തെ അര്‍പ്പണബോധത്തോടെ കാണുന്ന ഏതാനും അധ്യാപകര്‍. ഈയൊരു പശ്ചാത്തലത്തിലേക്കാണ്‌ മറുഗെയെ സംവിധായകന്‍ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവരുന്നത്‌. ആദ്യമൊക്കെ അയാളെ തിരസ്‌കരിക്കാനായിരുന്നു അധ്യാപകര്‍ക്കും താത്‌പര്യം. സ്വയം അടച്ചുവെച്ച ഒരു പുസ്‌തകമാണ്‌ മറുഗെ. അതയാള്‍ക്ക്‌ വീണ്ടും തുറക്കണം. ദരിദ്രമായിരുന്നു ആ ബാല്യം. അതുകൊണ്ട്‌ പഠിക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ല. യുവത്വത്തിലേക്ക്‌ കടന്നപ്പോഴാണ്‌ അനീതിയെ ചെറുക്കണമെന്ന ബോധം വന്നത്‌. സ്വാതന്ത്ര്യദാഹമായിരുന്നു ആ മനസ്സു നിറയെ. ഭാര്യയും രണ്ട്‌ പിഞ്ചുമക്കളും പോരാട്ടവഴിയില്‍ അയാളുടെ ചിന്തയെ അലോസരപ്പെടുത്തിയില്ല. മറുഗെയുടെ തൊട്ടടുത്തുവെച്ച്‌ മൂന്ന്‌ വെടിയുണ്ടകളില്‍ ഭാര്യയും മക്കളും നിലവിളിയായി ഒടുങ്ങി. ആ വെടിയൊച്ചകള്‍ അയാളുടെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെ വീണ്ടും തീപ്പിടിപ്പിച്ചു. വാര്‍ധക്യത്തിലെ ഏകാന്തതയില്‍ അവര്‍ എപ്പോഴും ഓര്‍മകളില്‍ അയാള്‍ക്ക്‌ കൂട്ടായെത്തി. മറുഗെയുടെ സേവനങ്ങളെ മാനിച്ച്‌ സര്‍ക്കാര്‍ ഒരു ബഹുമതിപത്രം നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്‌. അത്‌ പക്ഷേ, അയാള്‍ക്ക്‌ വായിക്കാനറിയില്ല. അതിനുവേണ്ടിയാണ്‌ അക്ഷരം പഠിക്കണമെന്ന്‌ മറുഗെ തീരുമാനിക്കുന്നത്‌.

പഴയകാലത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയാണ്‌ മറുഗെ. സമരനാളുകളിലെ കെനിയന്‍ പ്രതിനിധി. ഒന്നും മറക്കാനുള്ളതല്ലെന്ന്‌ ഓര്‍മപ്പെടുത്തുകയാണയാള്‍. വിദ്യാര്‍ഥിയായിരിക്കെത്തന്നെ അയാള്‍ സ്വയം അധ്യാപകനുമായി മാറുന്നു. മാറ്റത്തിനുവേണ്ടിയാണ്‌ മറുഗെ നിലകൊള്ളുന്നത്‌. അച്ചടക്കത്തിന്റെയും സഹജീവിസ്‌നേഹത്തിന്റെയും പാഠങ്ങള്‍ അയാള്‍ കുട്ടികളെയും അധ്യാപകരെയും പഠിപ്പിക്കുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും അതിന്റെ വിലയെയും കുറിച്ച്‌ ഭരണകര്‍ത്താക്കളെത്തന്നെ ഓര്‍മപ്പെടുത്തുന്നു. അഞ്ച്‌ എന്ന അക്കം തിരിച്ചിട്ട്‌ എഴുതുന്ന പയ്യന്‌ അയാള്‍ പകര്‍ന്നുകൊടുക്കുന്നത്‌ ഒന്നും അപ്രാപ്യമല്ല എന്ന പാഠബോധമാണ്‌.

ഒരു പ്രാഥമിക വിദ്യാലയം. അവിടത്തെ ക്ലാസ്‌ മുറി. മുറ്റം. കളിക്കളം. ഇവയെല്ലാം ഒരു ദേശത്തിന്റെ കഥ പറയാനുള്ള പശ്ചാത്തലമായി മാറുകയാണ്‌. മറുഗെക്ക്‌ രണ്ട്‌ ജീവിതമുണ്ട്‌. ഒന്ന്‌, വിപ്ലവകാരിയുടെ യൗവനകാലം. മറ്റൊന്ന്‌, ഏകാന്തതയുടെ വാര്‍ധക്യം. ഈ രണ്ട്‌ ജീവിതവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധിപ്പിക്കലാണ്‌ സംവിധായകന്‍ നിര്‍വഹിക്കുന്നത്‌. മറുഗെയുടെ വിപ്ലവജീവിതം ഒറ്റയടിക്ക്‌ പറഞ്ഞുപോവുകയല്ല. ഫ്‌ളാഷ്‌ ബാക്കിന്റെ ഫലപ്രദമായ ഉപയോഗമാണ്‌ ഈ ചിത്രം കാട്ടിത്തരുന്നത്‌. ഓരോ ഫ്‌ളാഷ്‌ബാക്കിനും കൃത്യമായ ഇടവേളയുണ്ട്‌. അതിലൂടെ നമ്മളെ മറുഗെയുടെ ഭൂതകാലത്തിലേക്ക്‌ എത്തിക്കുകയാണ്‌. എല്ലാം ചേര്‍ത്തുവെക്കുമ്പോള്‍ ആ വ്യക്തിത്വം സ്‌ക്രീനാകെ നിറയുന്നു. വ്യക്ത്യാധിഷ്‌ഠിത സിനിമയുടെ ആഖ്യാനം ഇങ്ങനെയാണ്‌ വേണ്ടത്‌ എന്ന്‌ നമുക്ക്‌ തോന്നിപ്പോകുന്നു. അത്രക്ക്‌ കണിശമായാണ്‌ സംവിധായകന്‍ മറുഗെയെ പിന്തുടരുന്നത്‌. ചെത്തി കൂര്‍പ്പിച്ച പെന്‍സില്‍ മറുഗെയുടെ ചെവിയില്‍ കുത്തിക്കയറ്റുമ്പോള്‍ വേദന അനുഭവിക്കുന്നത്‌ നമ്മളാണ്‌. മൂന്നു വെടിയൊച്ചകള്‍ ഞെട്ടലോടെയാണ്‌ നമ്മള്‍ കേള്‍ക്കുന്നത്‌.
ഓരോ ഫ്‌ളാഷ്‌ബാക്കില്‍നിന്നും നമ്മള്‍ തിരിച്ചെത്തുമ്പോള്‍ മറുഗെയുടെ വ്യക്തിത്വം കൂടുതല്‍ തിളക്കമാര്‍ന്നുവരുന്നു. ക്ഷയിച്ചതെങ്കിലും തീക്ഷ്‌ണമാണ്‌ ആ കണ്ണുകള്‍. ക്ലോസപ്പുകളില്‍ അവ വാചാലമാണ്‌. ഓര്‍മയിലേക്കുള്ള ഓരോ തിരിച്ചുപോക്കും അയാള്‍ക്ക്‌ വേദനയുണ്ടാക്കുന്നു. ആ തീവ്രവേദന കണ്ണുകളില്‍ വായിച്ചെടുക്കാം. ഒരു നടന്റെ മുഖം എങ്ങനെ സിനിമയ്‌ക്ക്‌ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്താം എന്ന്‌ കാട്ടിത്തരികയാണ്‌ സംവിധായകന്‍. അറുപത്തിരണ്ടുകാരനായ നടന്‍ ഒളിവര്‍ ലിറ്റോന്‍ഡോ ആണ്‌ മറുഗെയെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്‌.

മറുഗെയും അധ്യാപിക ജെയ്‌നും. ഈ രണ്ടു കഥാപാത്രങ്ങളാണ്‌ `ദ ഫസ്റ്റ്‌ ഗ്രേഡര്‍' എന്ന സിനിമയുടെ ശക്തി. മറുഗെയുടെ വാര്‍ധക്യജീവിതത്തെ ഏറെ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്‌ ജെയ്‌ന്‍. അവരാണ്‌ മറുഗെയുടെ അസാധാരണ വ്യക്തിത്വം ആദ്യം മനസ്സിലാക്കുന്നത്‌. എപ്പോഴും അയാള്‍ക്കുവേണ്ടി ജെയ്‌ന്‍ വാദിക്കുന്നു. ഏത്‌ പ്രതികൂലാവസ്ഥയിലും അയാള്‍ക്കൊപ്പം നില്‍ക്കുന്നു.

കെനിയന്‍ ജനതയുടെ സ്വാഭിമാനബോധമാണ്‌ സംവിധായകന്‍ ഉയര്‍ത്തിക്കാട്ടുന്നത്‌. അതേപ്പറ്റി പ്രസംഗിക്കുന്നില്ല ഈ സിനിമ. പക്ഷേ, പ്രസംഗത്തേക്കാള്‍ ശക്തമാണ്‌ ഇതിലെ സന്ദേശം. അത്‌ നമുക്ക്‌ എളുപ്പം വായിച്ചെടുക്കാനാവും. അവിടെയാണ്‌ ഈ സിനിമയുടെ വിജയം.

കാല്‍വരിയിലേക്ക്‌ വീണ്ടും

പീറ്റര്‍ ബ്രൂഗലിന്റെ, ദ വേ ടു കാല്‍വരി എന്ന വിശ്വോത്തര പെയിന്റിങ്ങിന്റെ പുന:സൃഷ്ടിയും വ്യാഖ്യാനവുമാണ്‌ ലേ മയേവ്‌സ്‌കി സംവിധാനം ചെയ്‌ത, 'ദ മില്‍ ആന്‍ഡ്‌ ദ ക്രോസ്‌' എന്ന സിനിമ


കാല്‍വരിയിലേക്കുള്ള യേശുക്രിസ്‌തുവിന്റെ പീഡനയാത്രയെക്കുറിച്ചുള്ള പെയിന്റിങ്‌. ആ പെയിന്റിങ്ങിനെപ്പറ്റി ഒരു പുസ്‌തകം. ആ പുസ്‌തകത്തില്‍ നിന്നൊരു സിനിമ. പെയിന്റിങ്‌ പോലെ മനോഹരമായ, ഗഹനമായ സിനിമ. പോളിഷ്‌ ചലച്ചിത്രകാരനായ ലേ മയേവ്‌സ്‌കിയുടെ ' ദ മില്‍ ആന്‍ഡ്‌ ദ ക്രോസ്‌ ' (the mill and the cross) എന്ന ഇംഗ്ലീഷ്‌ / സ്‌പാനിഷ്‌ സിനിമയെ ഇങ്ങനെ വിശേഷിപ്പിക്കാം. എഴുത്തുകാരന്‍, നാടകസംവിധായകന്‍, പെയിന്റര്‍ എന്നീ നിലകളിലും പ്രശസ്‌തനാണ്‌ മയേവ്‌സ്‌കി. അദ്ദേഹത്തിലെ നാടകസംവിധായകനും പെയിന്ററും പൂര്‍ണമായി സമ്മേളിച്ചിരിക്കയാണ്‌ ഈ സിനിമയില്‍. ഇക്കഴിഞ്ഞ ഗോവ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേളയില്‍ ഇതിവൃത്തം കൊണ്ടും ശില്‍പ്പഘടനകൊണ്ടും ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട സിനിമയാണ്‌ ' ദ മില്‍ ആന്‍ഡ്‌ ദ ക്രോസ്‌ '.
?അകിര കുറസോവയുടെ ചിത്രസമാഹാരമായ ' ഡ്രീംസി ' ലെ ' കാക്കകള്‍ ' (crows) എന്ന ഹ്രസ്വസിനിമയെ ഓര്‍മിപ്പിക്കും ' ദ മില്‍ ആന്‍ഡ്‌ ദ ക്രോസ്‌ ' . വാന്‍ഗോഗിന്റെ പെയിന്റിങ്ങുകളിലൂടെയുള്ള സഞ്ചാരമാണ്‌ നമ്മള്‍ ' ക്രോസി ' ല്‍ കണ്ടത്‌. വാന്‍ഗോഗിനെ കണ്ടുമുട്ടുന്ന ഒരു ചിത്രകലാവിദ്യാര്‍ഥിയെയാണ്‌ കുറസോവ ഈ ചിത്രത്തില്‍ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്‌. വാന്‍ഗോഗിന്റെ പെയിന്റിങ്ങുകളിലൂടെ അവന്‍ സഞ്ചരിക്കുകയാണ്‌. ഓരോ ചിത്രത്തെയും അറിഞ്ഞുകൊണ്ടാണീ യാത്ര. മയേവ്‌സ്‌കിയാവട്ടെ, ഒറ്റച്ചിത്രത്തെ അവലംബിച്ചാണ്‌ തന്റെ സിനിമ രൂപപ്പെടുത്തിയത്‌. ഫ്‌ളെമിഷ്‌ നവോത്ഥാനകാലത്തെ ( പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ട്‌ ) പ്രമുഖ ചിത്രകാരനായിരുന്ന പീറ്റര്‍ ബ്രൂഗല്‍ യേശുവിന്റെ കാല്‍വരിയാത്രയെ ആധാരമാക്കി 1564 ല്‍ വരച്ച ' ദ വേ ടു കാല്‍വരി ' യാണ്‌ ഈ ചിത്രം.ബ്രൂഗലിന്റെ ചിത്രത്തെപ്പറ്റി കലാ നിരൂപകനായ ബെല്‍ജിയംകാരന്‍ മൈക്കല്‍ ഫ്രാന്‍സിസ്‌ ഗിബ്‌സന്‍ എഴുതിയ പുസ്‌തകമാണ്‌ മയേവ്‌സ്‌കിയുടെ സിനിമ പിന്തുടരുന്നത്‌. 170 സെ.മീ. നീളവും 124 സെ.മീ. വീതിയുമുള്ള പെയിന്റിങ്ങാണ്‌ ബ്രൂഗല്‍ തീര്‍ത്തത്‌. മനുഷ്യരും മൃഗങ്ങളുമായി 500 രൂപങ്ങളുണ്ടിതില്‍. ഇവയില്‍ നിന്ന്‌ ഏതാനും പേരെമാത്രമാണ്‌ കഥാപാത്രങ്ങളായി മയേവ്‌സ്‌കി ഉയിര്‍ത്തെഴുനേല്‍പ്പിക്കുന്നത്‌. വിയന്നയിലെ മ്യൂസിയത്തിലാണിപ്പോള്‍ ഈ പെയിന്റിങ്‌. ബ്രൂഗലിന്റെ ആരാധകനാണ്‌ സംവിധായകന്‍ മയേവ്‌സ്‌കിയും. പെയിന്റിങ്ങിലെ, ആകാശം ചെന്നുതൊടുന്ന കൂറ്റന്‍ പാറയും അതിനു മുകളില്‍ സ്ഥാപിച്ച ധാന്യമില്ലുമാണ്‌ ഗിബ്‌സന്റെ ശ്രദ്ധയെ ആകര്‍ഷിച്ചത്‌. മനുഷ്യസാധ്യമല്ലാത്ത ഒന്നാണ്‌ പാറപ്പുറത്തെ ആ മില്ല്‌. അത്തരമൊരു ആശയത്തിന്‌ ബ്രൂഗലിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചതെന്താവാം എന്നായി ഗിബ്‌സന്റെ ചിന്ത. മില്ലുടമയായി ബ്രൂഗല്‍ ഉയരത്തില്‍ പ്രതിഷ്‌ഠിച്ചത്‌ ദൈവത്തെത്തന്നെയാണ്‌ എന്നാണ്‌ ഗിബ്‌സന്റെ നിഗമനം. എല്ലാ വേദനകളുടെയും ക്രൂരതകളുടെയും സാക്ഷി.


ഗാഗുല്‍ത്ത മലയിലേക്കുള്ള യേശുവിന്റെ യാത്രയെ തന്റെ കാലഘട്ടവുമായി കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്താണ്‌ ബ്രൂഗല്‍ പെയിന്റിങ്‌ രചിച്ചത്‌. നെതര്‍ലാന്റ്‌സിലെ ബ്രൂഗലിലാണ്‌ പീറ്റര്‍ ബ്രൂഗലിന്റെ ജനനം. മതനിന്ദ ആരോപിച്ച്‌ തന്റെ ജനതയോട്‌ സ്‌പാനിഷ്‌ ഭരണകൂടം കാട്ടിയ ക്രൂരതകള്‍ കുരിശിന്റെ വഴിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ ലോകത്തോട്‌ വിളിച്ചുപറയുകയാണ്‌ ബ്രൂഗല്‍. പീഡനങ്ങള്‍ക്ക്‌ ഏതുകാലത്തും ഒരേ മുഖമാണെന്ന്‌ അദ്ദേഹം സമര്‍ഥിക്കുന്നു. ഭരണകൂടങ്ങളും വ്യക്തികളും മാറുന്നു. പക്ഷേ, അധിനിവേശത്തിനും പീഡനങ്ങള്‍ക്കും മാറ്റമേതുമില്ല. മതനിന്ദകരെന്ന്‌ ആരോപിക്കപ്പെടുന്നവരെ കൊല്ലാനായിരുന്നു സ്‌പാനിഷ്‌ രാജാവിന്റെ ഉത്തരവ്‌. സ്‌ത്രീകളെ ജീവനോടെ കുഴിച്ചുമൂടലായിരുന്നു അന്നത്തെ രീതി.
തന്റെ പുസ്‌തകത്തെ ആധാരമാക്കി ഒരു ഡോക്യുമെന്ററി ചെയ്യിക്കാനാണ്‌ ഗിബ്‌സന്‍ മയേവ്‌സ്‌കിയെ സമീപിച്ചത്‌. പക്ഷേ, മയേവ്‌സ്‌കി ഇതില്‍ ഒരു ഫീച്ചര്‍ ഫിലിമിനുള്ള സാധ്യതകളാണ്‌ കണ്ടത്‌. ഗിബ്‌സനും മയേവ്‌സ്‌കിയും ചേര്‍ന്ന്‌ തിരക്കഥയൊരുക്കി. ബ്രൂഗല്‍ചിത്രത്തിന്റെ പുന:സൃഷ്‌ടിയും വ്യാഖ്യാനവുമാണ്‌ സിനിമ നിര്‍വഹിക്കുന്നത്‌. നാല്‌ കൊല്ലമെടുത്തു ഇത്‌ പൂര്‍ത്തിയാകാന്‍. ഏറ്റവും പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയെവരെ കൂട്ടുപിടിച്ചാണ്‌ സിനിമ ഒരുക്കിയത്‌. സിനിമയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലെപ്പോഴും പ്രകൃതിയുണ്ട്‌. അത്‌ ചിലപ്പോള്‍ ചലനാത്മകമാണ്‌. ചിലപ്പോള്‍ നിശ്ചലവും. പഴയകാല സിനിമകളിലേതുപോലെ വരച്ചുവെച്ച പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങളെയും സംവിധായകന്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്‌.
??ബ്രൂഗലിന്റെ പെയിന്റിങ്‌ കാണിച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ 86 മിനിറ്റുള്ള ചിത്രം തുടങ്ങുന്നത്‌. പെയിന്റിങ്ങിലെ നിശ്ചലാവസ്ഥയില്‍ നിന്ന്‌ കുറെ കഥാപാത്രങ്ങളെ സംവിധായകന്‍ മോചിപ്പിക്കുന്നു. പെയിന്റിങ്ങിന്റെ വലിയ ഫ്രെയിമിനകത്തുനിന്ന്‌ ആവശ്യമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങളെ സ്‌ക്രീനിലേക്ക്‌ ഇറക്കിക്കൊണ്ടുവരികയാണദ്ദേഹം. എല്ലാറ്റിനും സാക്ഷിയാണ്‌ ചിത്രകാരനും സുഹൃത്തായ ബാങ്കറും . പെയിന്റിങ്ങിലെ ഓരോ ഭാഗം അടര്‍ത്തിയെടുത്താണ്‌ സംവിധായകന്‍ കഥ പറയുന്നത്‌. ഗിബ്‌സന്റെയല്ല, ബ്രൂഗലിന്റെ ഭാഷയിലാണ്‌ താന്‍ സംസാരിക്കുന്നതെന്ന്‌ സംവിധായകന്‍ പറയുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ സിനിമയില്‍ സംഭാഷണം വളരെ കുറവാണ്‌. സംഭാഷണമില്ലായ്‌മ ചിത്രത്തിന്റെ ആസ്വാദനത്തിന്‌ തടസ്സം നില്‍ക്കുന്നില്ല. പെയിന്റിങ്‌ പോലെ ഓരോ ദൃശ്യഖണ്ഡവും നിശ്ശബ്ദമായി നമ്മളോട്‌ സംസാരിക്കുന്നു. ഇതിലെ ചിത്രകാരന്‍ ബ്രൂഗല്‍ തന്നെയാണ്‌. ആദ്യരംഗം തൊട്ടുതന്നെ അദ്ദേഹം സുഹൃത്തിനൊപ്പം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ട്‌.

??മതനിന്ദ ആരോപിക്കപ്പെട്ട ഒരു യുവാവിനെ പീഡിപ്പിച്ച്‌ കൊല്ലുന്നത്‌ കാണിച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ സിനിമയുടെ തുടക്കം. അയാളുടെ ഭാര്യയൊഴികെ മറ്റാരും ആ ക്രൂരതയോട്‌ പ്രതികരിക്കുന്നില്ല. എല്ലാവരും തങ്ങളുടേതായ ലോകത്താണ്‌. മറ്റുള്ളവരുടെ വേദനകളിലേക്ക്‌ അവര്‍ കണ്ണയക്കുന്നുപോലുമില്ല. മനുഷ്യന്റെ ഈ സ്വാര്‍ഥത കൂടി സംവിധായകന്‌ എടുത്തുകാണിക്കാനുണ്ട്‌. യുവാവിന്‌ നേരിട്ട പീഡനങ്ങളെ യേശുവിന്റെ പീഡാനുഭവങ്ങളോട്‌ ബന്ധപ്പെടുത്തുകയാണ്‌ ബ്രൂഗല്‍. യുവാവിനെയും യേശുവിനെയും കൊല്ലാനുള്ള ഒരുക്കങ്ങളാണ്‌ ചിത്രാരംഭത്തില്‍ നമ്മള്‍ കാണുന്നത്‌. പരസ്‌പരബന്ധം തോന്നാത്ത കുറേ ദൃശ്യഖന്ധങ്ങളാണ്‌ ആദ്യം കാണിക്കുന്നത്‌. യേശുവിനെ തറയ്‌ക്കാനുള്ള മരക്കുരിശിനു വേണ്ടിയുള്ള അന്വേഷണമാണ്‌ തുടക്കത്തില്‍. ഉറപ്പുള്ളൊരു മരം നോക്കി നടക്കുകയാണ്‌ രണ്ടുപേര്‍. അതിലൊരാള്‍ കത്തികൊണ്ട്‌ ഒരു മരത്തില്‍ കുരിശ്‌ വരയ്‌ക്കുന്നു. മഞ്ഞിലൂടെ അവ്യക്തരൂപങ്ങളായി കടന്നുവരുന്ന കുതിരപ്പടയാളികള്‍. ധാന്യമില്ലില്‍ അനക്കം. മില്ലുടമയും ഭാര്യയും ഉണരുന്നു. യുവാവിനെ വരിഞ്ഞുകെട്ടി കിടത്താനുള്ള വലിയൊരു മരച്ചക്രവുമായി വരുന്ന ഒരാള്‍. മുറിഞ്ഞുവീഴുന്ന മരം - ഇങ്ങനെ കുറേയേറെ ചെറുചിത്രങ്ങള്‍ ചേര്‍ത്തുവെച്ചാണ്‌ ഇതിവൃത്തം മുന്നോട്ടു പോകുന്നത്‌. യുവാവിനെ പീഡിപ്പിച്ചുകൊന്ന അതേയിടത്താണ്‌ ദൈവപുത്രന്റെയും കുരിശുമരണം. രണ്ട്‌ കാലഘട്ടങ്ങളെ അതിസമര്‍ഥമായി ചേര്‍ത്തുവെക്കുകയാണിവിടെ. കുരിശുമരണത്തിനുശേഷം ആദ്യം സ്ഥലം വിടുന്നത്‌ യൂദാസാണ്‌. അയാളുടെ കൈയിലുള്ള വെള്ളിക്കാശിന്റെ കിലുക്കം നമുക്ക്‌ കേള്‍ക്കാം. ഒറ്റിക്കൊടുത്തതിന്‌ കിട്ടിയ ആ വെള്ളിക്കാശ്‌ അയാള്‍ വലിച്ചെറിയുന്നു. ഗാഗുല്‍ത്തയില്‍ തിരിച്ചെത്തി ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നു. പിറ്റേദിവസം ജനജീവിതം വീണ്ടും പഴയതുപോലെ. അവര്‍ ആഹ്ലാദനൃത്തത്തിലാണ്‌. ക്രമേണ രംഗം ഇരുളിലേക്ക്‌. ആരംഭത്തില്‍ കണ്ട ' കുരിശിന്റെ വഴി ' എന്ന പെയിന്റിങ്‌ വീണ്ടും സ്‌ക്രീനില്‍ തെളിയുന്നു. ആ പെയിന്റിങ്ങിലേക്ക്‌ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച്‌ ക്യാമറ പിന്നോട്ട്‌ മാറുന്നു. വിയന്ന മ്യൂസിയത്തിലാണ്‌ സിനിമ അവസാനിക്കുന്നത്‌.
??തന്റെ പെയിന്റിങ്ങിന്റെ ഓരോ ഇഞ്ചും ബ്രൂഗല്‍ ബിംബവത്‌കരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ്‌ ഗിബ്‌സന്റെ അഭിപ്രായം. കാന്‍വാസിന്റെ ഇടതുഭാഗത്ത്‌ ജീവവൃക്ഷം അഥവാ ജീവിതവൃത്തമാണ്‌. പുതിയ ഇലകളുമായി ഇവിടെ ജീവിതം പ്രത്യാശാനിര്‍ഭരമാണ്‌. വലതുഭാഗം മരണത്തെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു. മരണവൃത്തമാണിവിടെ. ബ്രൂഗലിന്റെ പല ചിത്രങ്ങളിലും മുഖ്യകഥാപാത്രത്തെ മറച്ചുവെക്കാന്‍ ശ്രമിക്കാറുണ്ടെന്ന്‌ കലാനിരൂപകര്‍ പറയുന്നു. ' കുരിശിന്റെ വഴി 'യില്‍ ഇത്‌ പ്രകടമാണ്‌. കുരിശുമേന്തിയുള്ള യേശുവിന്റെ രൂപം ചിത്രത്തിന്‌ നടുക്കാണ്‌. അത്‌ കണ്ടുപിടിക്കാന്‍ ബുദ്ധിമുട്ടണം. ചിത്രകാരന്റെ ഇതേ പാതയിലാണ്‌ സംവിധായകനും. ഗാഗുല്‍ത്തയിലേക്കുള്ള യാത്രയില്‍ യേശുവിന്‌ അത്ര പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്നില്ല. ദൈവപുത്രന്റെ മുഖം ഒരിക്കല്‍പ്പോലും ക്ലോസപ്പില്‍ കാട്ടുന്നില്ല. അതേസമയം, യൂദാസിനെ വിശദമായി കാട്ടുന്നുമുണ്ട്‌. തിന്മയുടെ ആധിക്യം എടുത്തുകാണിക്കാനാവണം പല ദൃശ്യങ്ങളിലും കറുപ്പിനാണ്‌ പ്രാമുഖ്യം.

കൂലിയെഴുത്തുകാരന്റെ ആത്മബലി

മുന്‍ ബ്രിട്ടീഷ്‌ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ആത്മകഥയെഴുതാന്‍ അമേരിക്കയിലെത്തുന്ന കൂലിയെഴുത്തുകാരന്റെ അന്വേഷണവും കണ്ടെത്തലുമാണ്‌ റൊമാന്‍ പൊളാന്‍സ്‌കിയുടെ ദി ഗോസ്‌റ്റ്‌ റൈറ്റര്‍



``എല്ലാവരും പറയുന്ന ആര്‍ട്ട്‌ സിനിമയും സിനിമയ്‌ക്കുണ്ടാവണമെന്ന്‌ പറയുന്ന തത്ത്വചിന്താപരമായ ആഴവുമൊന്നും എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒട്ടും പ്രാധാന്യമര്‍ഹിക്കുന്നില്ല. ക്യാമറ കൊണ്ട്‌, പ്രകാശം കൊണ്ട്‌, അഭിനേതാക്കളെക്കൊണ്ട്‌ വളരെ ലളിതമായി സിനിമയുണ്ടാക്കാനാണ്‌ എനിക്കിഷ്‌ടം''-പ്രശസ്‌ത പോളിഷ്‌ സംവിധായകന്‍ റൊമാന്‍ പൊളാന്‍സ്‌കി തന്റെ സിനിമാ സങ്കല്‌പം വ്യക്തമാക്കുന്നത്‌ ഇങ്ങനെയാണ്‌. എഴുപത്തിയെട്ടുകാരനായ പൊളാന്‍സ്‌കി ഇപ്പോഴും സിനിമയെടുക്കുന്നു.ആ പ്രതിഭയ്‌ക്ക്‌ ഒരു മങ്ങലും ഏറ്റിട്ടില്ല.49 വര്‍ഷം മുമ്പാണ്‌ പൊളാന്‍സ്‌കി ആദ്യ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്‌തത്‌. പേര്‌:`നൈഫ്‌ ഇന്‍ ദ വാട്ടര്‍'. മൂന്ന്‌ കഥാപാത്രങ്ങളും ഒരു വഞ്ചിയുമാണ്‌ ഈ ചിത്രത്തിലുള്ളത്‌.അപരിചിതനായ യുവാവുമൊത്ത്‌ വഞ്ചി തുഴയാന്‍ പോകുന്ന ദമ്പതിമാര്‍ക്കിടയില്‍ രൂപം കൊള്ളുന്ന അസ്വാരസ്യങ്ങളാണ്‌ ഇതിന്റെ ഇതിവൃത്തം.മികച്ച വിദേശചിത്രത്തിനുള്ള ഓസ്‌കര്‍ അവാര്‍ഡിന്‌ മത്സരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌ ഈ പോളിഷ്‌ സിനിമ. `നൈഫ്‌ ഇന്‍ ദ വാട്ടറി'നു ശേഷം `റിപ്പല്‍ഷന്‍' (1965), `റോസ്‌ മേരീസ്‌ ബേബി' (1968),`മാക്‌ബത്ത്‌'(1971),`വാട്ട്‌'(1973),`ചീനാ ടൗണ്‍' (1974), `ദ ടെനന്റ്‌'(1976),`ടെസ്സ്‌'(1979),`ദ പിയാനിസ്റ്റ്‌'(2002), `ഒളിവര്‍ ട്വിസ്റ്റ്‌'(2005) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങള്‍ പുറത്തുവന്നു. ഇവയില്‍, ഏറെ അവാര്‍ഡുകള്‍ നേടിയെടുത്ത ചിത്രം `ദ പിയാനിസ്റ്റാ'ണ്‌. മികച്ച സംവിധായകനുള്ളതുള്‍പ്പെടെ നാല്‌ ഓസ്‌കറാണ്‌ ഈ ചിത്രം കരസ്ഥമാക്കിയത്‌. കാന്‍ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിലെ മികച്ച ചിത്രവും `ദ പിയാനിസ്റ്റ്‌' ആയിരുന്നു. പിയാനോ വാദകനായ പോളിഷ്‌ ജൂതന്‍ വ്‌ളാഡിസ്ലോ സ്‌പില്‍മാന്റെ ആത്മകഥയെ അവലംബിച്ചാണീ സിനിമയെടുത്തത്‌. രണ്ടാംലോകയുദ്ധകാലത്ത്‌ പോളണ്ടില്‍ നടമാടിയ നാസിഭീകരത തുറന്നുകാട്ടുന്ന ചിത്രമാണിത്‌. വംശക്കുരുതിയെ മറികടന്ന്‌ വീണ്ടും ജീവിതത്തിലേക്കും സംഗീതത്തിലേക്കും തിരിച്ചുവരുന്ന സ്‌പില്‍മാന്റെ അസാധാരണമായ കഥയാണ്‌ പൊളാന്‍സ്‌കി പറയുന്നത്‌.

2010ല്‍ ഗോവ ചലച്ചിത്രമേളയില്‍ പ്രദര്‍ശിപ്പിച്ച ചിത്രമാണ്‌ `ദ ഗോസ്റ്റ്‌ റൈറ്റര്‍'(ബ്രിട്ടനില്‍ `ദ ഗോസ്റ്റ്‌' എന്ന ശീര്‍ഷകത്തിലാണ്‌ ചിത്രം റിലീസായത്‌.) റോബര്‍ട്ട്‌ ഹാരിസിന്റെ നോവലാണ്‌ ഈ ഇംഗ്ലീഷ്‌ സിനിമയ്‌ക്കാധാരം. രാഷ്ട്രീയവും ചാരപ്പണിയും വഞ്ചനയും സാഹിത്യവുമെല്ലാം സ്‌പര്‍ശിച്ചുപോകുന്ന `ദ ഗോസ്റ്റ്‌ റൈറ്റര്‍' അസാധാരണമായ ഒരു സസ്‌പെന്‍സ്‌ ചിത്രമാണ്‌. പ്രേക്ഷകന്‍ ഊഹിക്കാത്ത വഴികളിലൂടെയാണ്‌ സിനിമയുടെ സഞ്ചാരം. അത്‌ ചെന്നവസാനിക്കുന്നിടത്തും അത്ഭുതം കാത്തുനില്‍ക്കുന്നു.നോവലിസ്റ്റിനൊപ്പം സംവിധായകന്‍ പൊളാന്‍സ്‌കിയും സിനിമയുടെ തിരക്കഥാരചനയില്‍ പങ്കാളിയാണ്‌.രണ്ട്‌ മണിക്കൂറുള്ള സിനിമയുടെ ഓരോ നിമിഷവും ഉദ്വേഗം നിറഞ്ഞതാണ്‌.
മുന്‍ ബ്രിട്ടീഷ്‌ പ്രധാനമന്ത്രി ആഡം ലാങ്ങിന്റെ ആത്മകഥ
പൂര്‍ത്തിയാക്കാന്‍ അമേരിക്കയിലെത്തുന്ന ഒരു ബ്രിട്ടീഷുകാരനാണിതിലെ നായകന്‍. (ആഡം ലാങ്ങിന്‌ മുന്‍ ബ്രിട്ടീഷ്‌ പ്രധാനമന്ത്രി ടോണി ബ്ലെയറുമായി സാദൃശ്യമുണ്ടെന്ന്‌ നിരൂപകര്‍ പറയുന്നു). ആരോപണങ്ങളുടെ പേരില്‍ അധികാരം വിട്ടൊഴിഞ്ഞ ലാങ്‌ ഭാര്യ റൂത്തിനോടും ഏതാനും സഹായികളോടുമൊപ്പം അമേരിക്കയിലെ ഒരു ദ്വീപില്‍ രഹസ്യമായി കഴിയുകയാണ്‌. ബ്രിട്ടനിലെ പ്രമുഖ പ്രസിദ്ധീകരണക്കമ്പനിയാണ്‌ ലാങ്ങിന്റെ ആത്മകഥ ഇറക്കുന്നത്‌. 100 കോടി ഡോളറാണ്‌ ലാങ്‌ ഇതിന്‌ പ്രതിഫലമായി വാങ്ങുന്നത്‌. മൈക്ക്‌ മക്കാറ എന്നൊരു കൂലിയെഴുത്തുകാരനാണ്‌ ലാങ്ങിന്റെ ആത്മകഥ തയ്യാറാക്കാന്‍ ആദ്യം വരുന്നത്‌. മൈക്ക്‌ രചന ഏതാണ്ട്‌ പൂര്‍ത്തിയാക്കിയിരുന്നു. പെട്ടെന്ന്‌ ഒരു ദിവസം മൈക്കിന്റെ മൃതദേഹം കടല്‍ത്തീരത്തടിയുന്നു. അങ്കലാപ്പിലായ പുസ്‌തകക്കമ്പനി മറ്റൊരു എഴുത്തുകാരനെ തേടുന്നു. ഒരു മാന്ത്രികന്റെ ആത്മകഥ തയ്യാറാക്കിക്കൊടുത്ത ബ്രിട്ടീഷ്‌ യുവാവിനാണ്‌ നറുക്ക്‌ വീണത്‌. രണ്ടര ലക്ഷം ഡോളര്‍ പ്രതിഫലത്തില്‍ അയാള്‍ പുസ്‌തകരചന ഏറ്റെടുക്കുന്നു. അയാളുടെ മുന്‍ഗാമി ആഡം ലാങ്ങിന്റെ ജീവിതം മുഴുവന്‍ പകര്‍ത്തിവെച്ചിട്ടുണ്ട്‌. പക്ഷേ, അതിനൊരു അടുക്കും ചിട്ടയും വന്നിട്ടില്ല.വായനക്കാരനെ പെട്ടെന്ന്‌ ആകര്‍ഷിക്കുന്ന ഒരു തുടക്കം വേണം. അതിന്റെ വേവലാതിയിലാണ്‌ രണ്ടാമത്തെ കൂലിയെഴുത്തുകാരന്‍.

23-ാം വയസ്സില്‍ രാഷ്ട്രീയത്തില്‍ വന്നയാളാണ്‌ ആഡം ലാങ്‌. അതിന്‌ കാരണക്കാരി റൂത്ത്‌ എന്ന കാമുകിയായിരുന്നു. അവളോടുള്ള പ്രണയമാണ്‌ ലാങ്ങിനെ രാഷ്ട്രീയത്തിലെത്തിച്ചത്‌. പിന്നീടവള്‍ ലാങ്ങിന്റെ ഭാര്യയായി. ലാങ്ങിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വളര്‍ച്ചയ്‌ക്കു പിന്നില്‍ റൂത്തായിരുന്നു. കാര്യങ്ങള്‍ കൃത്യമായി കണക്കുകൂട്ടാന്‍ കഴിവുള്ള തന്റേടിയായ സ്‌ത്രീ. ലാങ്ങിന്റെ പതനത്തിലും റൂത്ത്‌ കൂടെയുണ്ട്‌. മുന്‍ഗാമി എഴുതിവെച്ചതില്‍ അവിടവിടെ ചില കണ്ണികള്‍ വിട്ടുപോയതായി രണ്ടാമത്തെ എഴുത്തുകാരന്‍ മനസ്സിലാക്കുന്നു. ആഡം ലാങ്ങിനെ ഇന്റര്‍വ്യൂ നടത്തി കൂടുതല്‍ വിവരങ്ങള്‍ ശേഖരിക്കുകയാണയാള്‍.
ഇതിനിടെ , ലാങ്ങിനെതിരെ പുതിയ ആരോപണമുയരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ്‌ സേന പിടികൂടിയ നാല്‌ അല്‍ഖ്വെയ്‌ദ പ്രവര്‍ത്തകരെ ഭരണത്തിലിരിക്കെ ആഡം ലാങ്‌ സി.ഐ.എ. ക്ക്‌ കൈമാറി എന്ന വിവരമാണ്‌ പുറത്തുവരുന്നത്‌. ചോദ്യം ചെയ്യലിനിടെ ഒരു അല്‍ഖ്വെയ്‌ദ പ്രവര്‍ത്തകന്‍ മര്‍ദനമേറ്റ്‌ മരിച്ചിരുന്നു. ലാങ്ങിനെ അന്താരാഷ്ട്ര കോടതിയില്‍ യുദ്ധക്കുറ്റവാളിയായി വിചാരണ ചെയ്യണമെന്ന്‌ ആവശ്യമുയരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ്‌ രാഷ്ട്രീയത്തില്‍ നിന്ന്‌ വിസ്‌മൃതനായ ലാങ്‌ ഇതോടെ വീണ്ടും വാര്‍ത്തകളില്‍ നിറയുന്നു. അമേരിക്കയ്‌ക്കൊപ്പം ചേര്‍ന്ന്‌ ഇറാഖില്‍ ബ്രിട്ടന്‍ നടത്തിയത്‌ നിയമവിരുദ്ധ യുദ്ധമായിരുന്നു എന്നറിഞ്ഞ ബ്രിട്ടീഷ്‌ ജനത ലാങ്ങിനെതിരാവുന്നു. വിവാദങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള മുതലെടുപ്പ്‌ സ്വപ്‌നം കാണുന്ന പ്രസാധകക്കമ്പനി പുസ്‌തകം രണ്ടാഴ്‌ചയ്‌ക്കകം ഇറക്കണമെന്ന്‌ നിര്‍ബന്ധം പിടിക്കുന്നു.
പുസ്‌തകം പൂര്‍ത്തിയാക്കാനാവാതെ ഒട്ടേറെ സന്ദേഹങ്ങളില്‍ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുകയാണ്‌ കൂലിയെഴുത്തുകാരന്റെ മനസ്സ്‌. തന്റെ മുന്‍ഗാമിയുടെ മരണത്തില്‍ അയാള്‍ക്ക്‌ സംശയം ജനിക്കുന്നു. അയാള്‍ എഴുത്തിനൊപ്പം അന്വേഷണവും മുന്നോട്ട്‌ കൊണ്ടുപോകുന്നു. അമിതമായി മദ്യപിച്ച്‌ കടലില്‍ മുങ്ങിമരിച്ചതാണ്‌ ആദ്യത്തെ എഴുത്തുകാരന്‍ എന്നാണ്‌ റൂത്തും മറ്റും വിശ്വസിപ്പിച്ചിരുന്നത്‌. അത്‌ ശരിയല്ലെന്ന്‌ അയാള്‍ക്ക്‌ ബോധ്യപ്പെടുന്നു. അതൊരു കൊലപാതകമായിരുന്നു. എന്തായിരുന്നു കാരണം? ഇവിടെ കൂലിയെഴുത്തുകാരന്‍ ആരും ഏല്‍പ്പിക്കാത്ത ദൗത്യം ഏറ്റെടുക്കുകയാണ്‌. അയാള്‍ രഹസ്യാന്വേഷകന്റെ റോളിലേക്ക്‌ മാറുന്നു. പുസ്‌തകം പൂര്‍ത്തിയാക്കുന്നതോടൊപ്പം തന്നെ ശക്തരായ, അജ്ഞാതരായ എതിരാളികളോട്‌ പോരാടി അയാള്‍ സത്യം കണ്ടുപിടിക്കുന്നു. അതിനയാള്‍ക്ക്‌ കൊടുക്കേണ്ടിവന്നത്‌ സ്വന്തം ജീവന്‍.
നിഗൂഢത നിറഞ്ഞുനില്‍ക്കുന്ന ഒരു ദ്വീപാണ്‌ സിനിമയുടെ പശ്ചാത്തലം. മഴ പെയ്‌ത ഒരു രാത്രി. അവിടത്തെ ജങ്കാറില്‍ കടത്ത്‌ കടക്കാനെത്തിയ ഒരു കാര്‍ അനാഥമായി കിടക്കുന്നു. പിറ്റേന്ന്‌ രാവിലെ കടല്‍ത്തീരത്ത്‌ ഒരു പുരുഷന്റെ മൃതദേഹം. ആഡം ലാങ്ങിന്റെ ആത്മകഥയുടെ ആദ്യരചയിതാവിന്റേതായിരുന്നു അത്‌. റൊമാന്‍ പൊളാന്‍സ്‌കിയുടെ ഫ്ര ദ ഗോസ്റ്റ്‌ റൈറ്റര്‍ ഫ്ര ഇവിടെ നിന്നാണ്‌ തുടങ്ങുന്നത്‌. നമ്മുടെ നിഗമനങ്ങളെ അസ്ഥാനത്താക്കി പൊളാന്‍സ്‌കി ആ മൃതദേഹത്തെ അവിടെത്തന്നെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. മൃതദേഹത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള അന്വേഷണത്തിനു പകരം ആഡം ലാങ്ങിന്റെ ജീവിതത്തിലേക്കാണ്‌ സംവിധായകന്‍ കടന്നു ചെല്ലുന്നത്‌. അവിടെ രാഷ്ട്രീയവും പ്രണയവും അധികാര നഷ്‌ടവും ആത്മവഞ്ചനയുമെല്ലാമുണ്ട്‌. അപ്പപ്പോഴത്തെ രാഷ്ട്രീയ സംഭവവികാസങ്ങള്‍ പരാമര്‍ശിക്കപ്പെടുന്നതിനാല്‍ ഇതിവൃത്തത്തിന്‌ കാലികപ്രാധാന്യവും കൈവരുന്നു. ഇറാഖ്‌ യുദ്ധത്തിന്റെ പ്രസക്തി തന്നെ പൊളാന്‍സ്‌കി ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയാണ്‌. ഇറാഖ്‌ യുദ്ധത്തില്‍ സൈനികരായ മക്കളെ നഷ്‌ടപ്പെട്ട ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ മുന്‍ പ്രധാനമന്ത്രിയെ രാജ്യദ്രോഹി എന്നാണ്‌ മുദ്ര കുത്തുന്നത്‌. മുപ്പത്‌ കൊല്ലം ബ്രിട്ടീഷ്‌ സേനയെ സേവിച്ച ഒരു മുന്‍ സൈനികന്റെ വെടിയേറ്റാണ്‌ ആഡംലാങ്‌ ഒടുവില്‍ മരിക്കുന്നത്‌.

കൂലിയെഴുത്തുകാരനായി വന്ന്‌ അന്വേഷകന്റെ റോളിലെത്തുന്ന യുവാവാണ്‌ ഈ സിനിമയിലെ ശക്തനായ കഥാപാത്രം. തുടക്കത്തില്‍, ആഡം ലാങ്ങിന്റെ നിഴലിനുള്ളില്‍ പതുങ്ങിനില്‍ക്കുകയാണ്‌ ഈ കഥാപാത്രം. പിന്നീട്‌, ആ നിഴലിനെയും അതിജീവിച്ച്‌ അയാള്‍ വളരുന്നു. ആത്മാവില്ലാത്ത, വികാരമില്ലാത്ത വെറും പ്രേതമാണ്‌ കൂലിയെഴുത്തുകാരന്‍ എന്ന്‌ അയാള്‍ക്കറിയാം. വിവാഹവീട്ടില്‍ വെപ്പാട്ടിയെപ്പോലെ അകറ്റിനിര്‍ത്തപ്പെടേണ്ടയാള്‍. താനെഴുതിയ പുസ്‌തകത്തിന്റെ പ്രകാശനച്ചടങ്ങിലേക്ക്‌്‌്‌ അയാള്‍ക്ക്‌ ക്ഷണം കിട്ടുന്നില്ല. ക്ഷണിക്കപ്പെടാത്ത അതിഥിയായി , ആത്മനിന്ദ പേറിയാണ്‌ അയാളവിടെ എത്തുന്നത്‌. അവിടെ വെച്ചാണയാള്‍ റൂത്ത്‌ ലാങ്ങിന്റെ പൊയ്‌മുഖം കീറിയെറിയുന്നതും ഒടുവില്‍, മരണത്തിലേക്ക്‌ ഇറങ്ങിപ്പോകുന്നതും . സിനിമയില്‍ ഒരിക്കല്‍പോലും ഈ കഥാപാത്രത്തിന്റെ പേര്‌ പരാമര്‍ശിക്കുന്നില്ല എന്ന കാര്യം ശ്രദ്ധേയമാണ്‌.
ജീവിതത്തിലെ തിരിച്ചടികളും പ്രായവും പൊളാന്‍സ്‌കിയിലെ ചലച്ചിത്രകാരനെ തളര്‍ത്തുന്നില്ല എന്ന്‌ ഫ്രദ ഗോസ്റ്റ്‌ റൈറ്റര്‍' സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. നടനായാണ്‌ അദ്ദേഹം സിനിമയിലെത്തിയത്‌. നേരിടേണ്ടിവന്ന ഓരോ പരാജയവും തന്നില്‍ കൂടുതല്‍ ആത്മവിശ്വാസം വളര്‍ത്തിയെന്നാണ്‌ പൊളാന്‍സ്‌കി പറയുന്നത്‌. കുട്ടിക്കാലത്ത്‌ നാസി ഭീകരതയ്‌ക്ക്‌ ഇരയായ ആളാണ്‌ ജൂതനായ പൊളാന്‍സ്‌കി. അനാഥനെപ്പോലെയായിരുന്നു ബാല്യം. 1939-ല്‍ ജര്‍മന്‍കാര്‍ പോളണ്ട്‌ കീഴടക്കിയപ്പോള്‍ അച്ഛനെയും അമ്മയെയും തടങ്കല്‍പ്പാളയത്തിലടച്ചു. തെണ്ടിത്തിരിഞ്ഞ്‌ നടന്ന പൊളാന്‍സ്‌കിക്ക്‌ അച്ഛനെ തിരിച്ചുകിട്ടിയത്‌ ആറു വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക്‌ ശേഷമാണ്‌. അമ്മ ഓഷ്‌വിറ്റ്‌സിലെ നാസി തടവറയില്‍ വധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഗര്‍ഭിണിയായിരിക്കെ 1969-ല്‍ ഭാര്യ ഷാരോണ്‍ ടാറ്റെയും വധിക്കപ്പെട്ടു. നടിയായിരുന്ന ഷാരോണ്‍ പൊളാന്‍സ്‌കിയുടെ സിനിമാജീവിതത്തെ ഏറെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു. ഏറ്റവുമൊടുവില്‍, പഴയൊരു ലൈംഗികപീഡനക്കേസില്‍ പൊളാന്‍സ്‌കി അറസ്റ്റിലുമായി. ഫ്രആജീവനാന്തനേട്ട' ത്തിനുള്ള അവാര്‍ഡ്‌ സ്വീകരിക്കാനായി സൂറിച്ച്‌ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലില്‍ പങ്കെടുക്കാന്‍ പോകുമ്പോഴായിരുന്നു അറസ്റ്റ്‌. 2010 മേയിലാണ്‌ അദ്ദേഹം മോചിതനായത്‌. അതിനുശേഷമാണ്‌ പൊളാന്‍സ്‌കി ഫ്രഗോസ്റ്റ്‌ റൈറ്റര്‍' പൂര്‍ത്തിയാക്കിയത്‌.

ചെയുടെ ഗറില്ലാ ജീവിതം

ക്യൂബയിലും ബൊളീവിയയിലും ഗറില്ലാ പോരാട്ടം നയിച്ച ചെഗുവേരയുടെ ആദ്യനാളുകളെ ആസ്‌പദമാക്കിയുള്ള 'ചെ' എന്ന സ്‌പാനിഷ്‌ സിനിമയെക്കുറിച്ച്‌

വിപ്ലവനായകന്‍ ഏണസ്റ്റോ ചെ ഗുവേര എന്ന ചെ രക്തസാക്ഷിയായിട്ട്‌ ഒക്ടോബര്‍ ഒന്‍പതിന്‌ 43 വര്‍ഷമാവുന്നു. (1967 ഒക്ടോബര്‍ ഒന്‍പതിനാണ്‌ ബൊളീവിയയില്‍ അദ്ദേഹം വീരമരണം വരിച്ചത്‌.) ചെയുടെ ജീവിതം ആസ്‌പദമാക്കി ഏതാനും ഫീച്ചര്‍ സിനിമകളും ഡോക്യുമെന്‍ററികളും ഇറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്‌. ഫീച്ചര്‍ സിനിമയില്‍ ആദ്യത്തേത്‌ 1968-ല്‍ പുറത്തിറങ്ങി. പേര്‌ `ദ ഡെഡ്‌ ഓഫ്‌ ചെ'. ഇത്‌ ഇറ്റാലിയന്‍ സിനിമയാണ്‌. 1969-ല്‍ ഇറങ്ങിയ `ചെ' ഇംഗ്ലീഷ്‌ ചിത്രമാണ്‌. ഒമര്‍ ഷരീഫാണ്‌ ഈ ചിത്രത്തില്‍ ചെ ആയി വേഷമിട്ടത്‌. ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു ചിത്രം 2005-ല്‍ ഇറങ്ങിയ `മോട്ടോര്‍ സൈക്കിള്‍ ഡയറീസ്‌' ആണ്‌. ആല്‍ബര്‍ട്ടൊ ഗ്രനാഡൊ എന്ന സുഹൃത്തിനൊപ്പം ബൈക്കില്‍ തെക്കേ അമേരിക്കയിലൂടെ ചെ നടത്തിയ യാത്രയാണ്‌ ഈ സ്‌പാനിഷ്‌ ചിത്രത്തിന്‍െറ ഇതിവൃത്തം. 23-ാം വയസ്സില്‍, മെഡിക്കല്‍ വിദ്യാര്‍ഥിയായിരിക്കുമ്പോഴായിരുന്നു ചെയുടെ യാത്ര. ദുരിതമനുഭവിക്കുന്ന പാവപ്പെട്ടവരുടെ ലോകം അദ്ദേഹം അടുത്തറിഞ്ഞത്‌ ഈ യാത്രയിലാണ്‌. സാമൂഹിക അനീതികള്‍ക്കെതിരെ പോരാടാന്‍ ചെയെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്‌ ഈ യാത്രയാണ്‌.

`സേ ഗുഡ്‌ മോണിങ്‌ ഡാഡ്‌' എന്ന സ്‌പാനിഷ്‌ ചിത്രം 2006-ല്‍ പുറത്തു വന്നു. ഏറ്റവുംഒടുവിലത്തെ ഫീച്ചര്‍ സിനിമ 2008-ല്‍ ഇറങ്ങി. പേര്‌ `ചെ'. ഇതിന്‌ രണ്ടു ഭാഗങ്ങളുണ്ട്‌. രണ്ടും കൂടി ഏതാണ്ട്‌ നാലര മണിക്കൂര്‍ വരും.`ദ ഹാന്‍ഡ്‌സ്‌ ഓഫ്‌ ചെ ഗുവേര' (2005), `ചെ: റൈസ്‌ ആന്‍ഡ്‌ ഫാള്‍' (2007) എന്നിവയാണ്‌ ചെ ഗുവേരയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന ഡോക്യുമെന്‍ററികള്‍. `ദ ഹാന്‍ഡ്‌സ്‌ ഓഫ്‌ ചെ ഗുവേര' ഡച്ച്‌ ഡോക്യുമെന്‍ററിയാണ്‌. വെടിവെച്ചുകൊന്നശേഷം ചെയുടെ കൈകള്‍ ബൊളീവിയന്‍ സൈനികര്‍ വെട്ടിമാറ്റിയിരുന്നു. തിരിച്ചറിയലിന്‌ വിരലടയാളം എടുക്കാന്‍ എന്നാണിതിന്‌ ന്യായീകരണം പറഞ്ഞിരുന്നത്‌. ചെയുടെ കൈകള്‍ തേടിയുള്ള അന്വേഷണമാണ്‌ ഈ ഡോക്യുമെന്‍ററി.

2008-ല്‍ ലോകത്തിറങ്ങിയ മികച്ച പത്തു സിനിമകളിലൊന്നായാണ്‌ `ചെ'യെ നിരൂപകര്‍ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്‌. ഹോളിവുഡ്‌ സംവിധായകനായ സ്റ്റീവന്‍ സൊഡര്‍ബര്‍ഗ്‌ ആണ്‌ ഈ സ്‌പാനിഷ്‌ സിനിമ സംവിധാനം ചെയ്‌തത്‌. കാന്‍, ന്യൂയോര്‍ക്ക്‌, ടൊറന്‍േറാ മേളകളില്‍ `ചെ' കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. 2009-ലെ കാന്‍ ഫിലിം മേളയില്‍ മികച്ച നടനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്‌ `ചെ'യില്‍ ചെ ഗുവേരയായി ജീവിച്ച ബനീഷ്യോ ഡല്‍ ടോറോയാണ്‌. (2000-ത്തില്‍ `ട്രാഫിക്‌' എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന്‌ ഓസ്‌കര്‍ നേടിയിട്ടുണ്ട്‌ ബനീഷ്യോ.)39-ാം വയസ്സില്‍ രക്തസാക്ഷിത്വം വരിച്ച ചെ ഗുവേരയുടെ അവസാനകാലത്തെ മൂന്നു വര്‍ഷങ്ങളാണ്‌ `ചെ' എന്ന സിനിമയില്‍ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്‌. ക്യൂബയില്‍ രണ്ടു വര്‍ഷം, ബൊളീവിയയില്‍ ഏതാണ്ട്‌ 11 മാസം.

`അര്‍ജന്‍ൈറന്‍' എന്നു പേരിട്ടിരിക്കുന്ന സിനിമയുടെ ആദ്യഭാഗത്ത്‌ ക്യൂബയാണ്‌ പശ്ചാത്തലം. ക്യൂബന്‍ വിപ്ലവത്തിന്‌ നായകത്വം വഹിച്ച ഫിദല്‍ കാസ്‌ട്രോയോടൊപ്പം പൊരുതുന്ന ചെയെ നമുക്കീ ചിത്രത്തില്‍ കാണാം. രണ്ടാം ഭാഗത്തിന്‌ `ഗറില്ല' എന്നാണ്‌ ശീര്‍ഷകം. ഇവിടെയെത്തുമ്പോള്‍ ചെ ഗുവേര മാത്രമേ നേതൃസ്ഥാനത്തുള്ളൂ. ഏകാധിപതിയായ സൈനികമേധാവി ജന. റെനെ ബറിയന്ദോസിനെതിരായ ഗറില്ലാസമരമാണ്‌ ബൊളീവിയയില്‍ നടന്നത്‌. ഒന്ന്‌ വിജയത്തിന്‍െറ കഥ പറയുന്നു. മറ്റൊന്ന്‌ പരാജയത്തിന്‍െറയും. ക്യൂബയില്‍ ഫിദലും ചെയും വിജയിച്ചു. ബൊളീവിയയില്‍ ചെ തോറ്റു. എങ്കിലും തോല്‍ക്കുന്നവരുടെ പോരാട്ടത്തിനും ഏറെ മഹത്ത്വമുണ്ടെന്ന്‌ സിനിമയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഓര്‍മപ്പെടുത്തുന്നു.

ചരിത്രത്തിന്‌ ഏറെ പാഠങ്ങള്‍ നല്‍കുന്നുണ്ട്‌ ആ തോല്‍വി. ``ഞങ്ങളുടെ തോല്‍വി ബൊളീവിയന്‍ കര്‍ഷകരെ ഉണര്‍ത്തിയേക്കാം'' എന്നാണ്‌ അവസാനനിമിഷത്തിലും ചെ പ്രത്യാശിച്ചിരുന്നത്‌.ചെഗുവേരയുടെ ഗറില്ലാജീവിതത്തിനാണ്‌ `ചെ' എന്ന സിനിമയില്‍ പ്രാധാന്യം. ചെയുടെ വിപ്ലവജീവിതത്തിലെ കുറെ വര്‍ഷങ്ങള്‍ സംവിധായകന്‍ വിട്ടുകളഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ, ചെയുടെ കുടുംബവും പിന്നാമ്പുറത്താണ്‌. കുടുംബത്തെപ്പറ്റി ഒന്നോ രണ്ടോ തവണ ചെ പരാമര്‍ശിക്കുന്നുണ്ട്‌. പിന്നെ ഒരു തവണ കുടുംബാംഗങ്ങളെ കാണിക്കുന്നുമുണ്ട്‌. അതിനപ്പുറം, കുടുംബത്തെക്കുറിച്ച്‌ സൂചനകളൊന്നും സിനിമ നല്‍കുന്നില്ല. നല്ല നാളേക്കു വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടത്തില്‍ വിപ്ലവകാരികള്‍ക്ക്‌ കുടുംബം അപ്രസക്തമായിത്തീരുകയാണ്‌. കടുത്ത ആസ്‌ത്‌മ രോഗത്തിനുപോലും ചെയുടെ ഇച്ഛാശക്തിയെ തടയാന്‍ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.ഒന്നാം ഭാഗത്ത്‌ ഫിദലിനൊപ്പം ചെഗുവേരയ്‌ക്കും തുല്യപ്രാധാന്യമുണ്ട്‌. ബാറ്റിസ്റ്റ എന്ന ഏകാധിപതിക്കെതിരെ അവര്‍ ഒരുമിച്ചാണ്‌ പൊരുതുന്നത്‌. `ക്യൂബെന്‍ വിപ്ലവത്തിന്‍െറ ബുദ്ധികേന്ദ്രം. ഫിദലിനു പിന്നിലെ കരുത്ത്‌''- ഇങ്ങനെയാണ്‌ ചെയെ ആദ്യ ഭാഗത്ത്‌ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്‌.

രണ്ടാം ഭാഗത്ത്‌, ക്യൂബന്‍ ഭരണാധികാരിയായ ഫിദല്‍ കാസ്‌ട്രോയെ പിന്നോട്ടു തള്ളി ചെയെ പൂര്‍ണതയിലെത്തിക്കുകയാണ്‌ സംവിധായകന്‍. വേഷംമാറി റമോണ്‍ എന്ന കള്ളപ്പേരില്‍ ബൊളീവിയയിലെത്തുന്ന ചെയാണ്‌ രണ്ടാം ഭാഗത്ത്‌ ഓരോ ഫ്രെയിമിലും നിറഞ്ഞുനില്‍ക്കുന്നത്‌. ഡയറിയിലെ താളുകള്‍ മറിയുന്നതുപോലെ സംഭവങ്ങള്‍ കടന്നുവരുന്നു. ചെ ബൊളീവിയയില്‍ എത്തുന്നത്‌ 1966 നവംബര്‍ മൂന്നിനാണ്‌. 341-ാം ദിവസം ആ ജീവിതത്തിന്‌ അന്ത്യമാവുന്നു. ഈ 341 ദിവസങ്ങളിലെ നിര്‍ണായക സംഭവങ്ങളാണ്‌ നമ്മുടെ മുന്നിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നത്‌. ചെ എഴുതിയ `ബൊളീവിയന്‍ ഡയറി'യെ ആധാരമാക്കിയുള്ളതാണ്‌ സിനിമയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം. പിടിക്കപ്പെടുന്നതിന്‌ ഒരു ദിവസം മുമ്പു വരെ (1967 ഒക്ടോബര്‍ 7) അദ്ദേഹം ഡയറി എഴുതിയിരുന്നു.



മരണം വരെ പോരാടാന്‍ തയ്യാറെടുത്ത വിപ്ലവകാരിയുടെ ജീവിതമെന്തെന്ന്‌ ഈ ഡയറിക്കുറിപ്പിലുണ്ടായിരുന്നു. തന്‍െറ കൂട്ടത്തില്‍ത്തന്നെയുള്ള സംശയാലുക്കളെയും ഭീരുക്കളെയും ചെ പ്രത്യേകം പരാമര്‍ശിക്കുന്നുണ്ട്‌. അതുപോലെ, പുറത്തുനിന്നുള്ള ഒറ്റുകാരെയും.ധൈര്യവും സാഹസികതയും മനുഷ്യസേ്‌നഹവും ഒത്തുചേര്‍ന്ന ഒരു വിപ്ലവകാരിയെയാണ്‌ `ചെ' എന്ന നീണ്ട സിനിമയില്‍ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്‌.

അര്‍ജന്‍റീനക്കാരനായ ഏണസ്റ്റോ ചെ ഗുവേര ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ്‌ വിപ്ലവകാരി മാത്രമായിരുന്നില്ല. ഡോക്ടര്‍, എഴുത്തുകാരന്‍, ബുദ്ധിജീവി, നയതന്ത്രജ്ഞന്‍ എന്നീ നിലകളിലും ചെ ശ്രദ്ധേയനായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്‍െറ വ്യക്തിത്വത്തിന്‌ തിളക്കം കൂട്ടുന്ന ഈ സവിശേഷതകളും ചിത്രം പ്രത്യേകം എടുത്തുകാട്ടുന്നുണ്ട്‌.കലാപരമായി മികച്ചുനില്‍ക്കുന്ന സിനിമയല്ലിത്‌. എങ്കിലും ലോകജനതയെ സ്വാധീനിച്ച ഒരു വ്യക്തിത്വത്തിന്‍െറ സജീവമായൊരു രേഖാചിത്രം നല്‍കുന്നുണ്ട്‌ ഈ സിനിമ.

പേര്‍ഷ്യന്‍ പൂച്ചകളെക്കുറിച്ച്‌ എന്തറിയാം?

2009-ല്‍ കാന്‍, മിയാമി, സാവോപോളോ, ടോക്കിയോ ഫിലിംമേളകളില്‍ അവാര്‍ഡ്‌ നേടിയ ചിത്രമാണ്‌ `നോ വണ്‍ നോസ്‌ എബൗട്ട്‌ പേര്‍ഷ്യന്‍ ക്യാറ്റ്‌സ്‌'.



ഇറാനിലെ കുര്‍ദിഷ്‌ സംവിധായകന്‍ ബഹ്‌മാന്‍ ഗൊബാദി സദാ അസ്വസ്ഥനാണ്‌. പുതിയൊരു സിനിമയെപ്പറ്റി ആലോചിക്കുമ്പോഴേ അദ്ദേഹത്തിന്‌ ആധി തുടങ്ങും. തിരക്കഥ രൂപപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞാല്‍ നേരെയങ്ങ്‌ ഷൂട്ടിങ്‌ തുടങ്ങാനാവില്ല. തിരക്കഥയ്‌ക്ക്‌ അധികാരികളുടെ അംഗീകാരം നേടണം. ചിലപ്പോള്‍ അവര്‍ നിര്‍ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങള്‍ വരുത്തി വീണ്ടും സമര്‍പ്പിക്കേണ്ടിവരും. സ്വതന്ത്രമായ മനസ്സോടെയല്ല താന്‍ തിരക്കഥ രചിക്കുന്നതെന്ന്‌ ഗൊബാദി പറയുന്നു. വിലക്കുകളാണ്‌ വാക്കുകള്‍ക്ക്‌ മുമ്പേ മനസ്സില്‍ കടന്നുവരിക. തിരക്കഥയുടെ സെന്‍സര്‍ഷിപ്പിനെക്കുറിച്ചാണ്‌ എപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേവലാതി. തിരക്കഥയുമായി നിത്യവും സാംസ്‌കാരിക മന്ത്രാലയത്തില്‍ പോകേണ്ടിവരും. പത്തുമണിക്കൂര്‍ വരെ ചിലപ്പോള്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ദയാകടാക്ഷത്തിനായി കാത്തുനില്‍ക്കേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്‌. എന്നിട്ടും ഗൊബാദി സിനിമയെടുക്കുന്നു; ആത്മരോഷം ഉള്ളിലടക്കിക്കൊണ്ട്‌.
തിരക്കഥയ്‌ക്ക്‌ അംഗീകാരം വാങ്ങാതെയാണ്‌ അദ്ദേഹം ഏറ്റവുമൊടുവിലത്തെ ചിത്രമായ `നോ വണ്‍ നോസ്‌ എബൗട്ട്‌ പേര്‍ഷ്യന്‍ ക്യാറ്റ്‌സ്‌' (No one knows about Persian cats) എടുത്തത്‌. 17 ദിവസം കൊണ്ട്‌ വളരെ രഹസ്യമായാണ്‌ ടെഹ്‌റാനില്‍ ഈ ചിത്രം പൂര്‍ത്തിയാക്കിയത്‌.
എല്ലാ കുര്‍ദുകളെയുംപോലെ കടുത്ത സദ്ദാംവിരുദ്ധനാണ്‌ ഗൊബാദി. നാലഞ്ച്‌ രാജ്യങ്ങളിലായി ചിതറിക്കിടക്കുന്ന 40 ലക്ഷം കുര്‍ദുകളുടെ പ്രതിനിധിയാണദ്ദേഹം. എല്ലായിടത്തും കുര്‍ദുകളുടെ മുന്നില്‍ മതിലുകളുണ്ട്‌. എങ്കിലും അവര്‍ ജീവിതത്തെ സ്‌നേഹിക്കുന്നു. സംഗീതം ഏറെ ഇഷ്‌ടപ്പെടുന്നു. അവരുടെ ജീവിതത്തില്‍നിന്നാണ്‌ ഗൊബാദി തന്റെ സിനിമകള്‍ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്‌. അതിര്‍ത്തികളില്ലാത്ത ഒരു ലോകമാണ്‌ ഗൊബാദിയുടെ ആഗ്രഹം. അവിടെ, വിലക്കുകളില്ലാതെ സംഗീതവുമുണ്ടെങ്കില്‍ ജീവിതം പൂര്‍ണമായി.
??നാല്‍പ്പത്തിരണ്ടുകാരനായ ഗൊബാദി പതിനെട്ടാംവയസ്സില്‍ തുടങ്ങിയതാണ്‌ സിനിമാസംവിധാനം. ആകെ അഞ്ച്‌ ഫീച്ചര്‍ചിത്രങ്ങള്‍ സംവിധാനം ചെയ്‌തു. ഹ്രസ്വചിത്രത്തിലായിരുന്നു തുടക്കം. രണ്ടായിരത്തില്‍ ആദ്യത്തെ ഫീച്ചര്‍ചിത്രം പുറത്തുവന്നു. പേര്‌: `എ ടൈം ഫോര്‍ ഡ്രങ്കണ്‍ ഹോഴ്‌സസ്‌' (A time for drunken horses ). മാതാപിതാക്കളുടെ മരണശേഷം കുടുംബഭാരം തലയില്‍ വീഴുന്ന അയൂബ്‌ എന്ന കുര്‍ദ്‌ ബാലന്റെ കഠിനജീവിതയാത്രയാണ്‌ ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ഇതിവൃത്തം. 2004-ല്‍ ഇറങ്ങിയ `ടര്‍ട്ട്‌ല്‍സ്‌ കാന്‍ ഫ്‌ളൈ' (Turtles can fly) എന്ന സിനിമയും കുട്ടികളുടെ യാതനാപര്‍വത്തിലൂടെയാണ്‌ കടന്നുപോകുന്നത്‌. 2003-ല്‍ അമേരിക്ക ഇറാഖില്‍ നടത്തിയ ആക്രമണത്തിന്‌ തൊട്ടുമുമ്പുള്ള ഒരു കുര്‍ദ്‌ അഭയാര്‍ഥിക്യാമ്പാണ്‌ ഇതിന്റെ പശ്ചാത്തലം. യുദ്ധത്തിനിരയാകുന്ന കുട്ടികളിലൂടെ ഒരു ജനതയുടെ ജീവിതസമരം ആവിഷ്‌കരിക്കുകയായിരുന്നു ഗൊബാദി ഈ ചിത്രങ്ങളില്‍. അടുത്ത ചിത്രംതൊട്ട്‌ ഗൊബാദിയുടെ സഞ്ചാരവഴി മാറുന്നു. സംഗീതത്തിന്‌ പ്രമേയത്തില്‍ മുന്‍തൂക്കം കൈവരുന്നു. പക്ഷേ, അപ്പോഴും ജനതയുടെ ജീവിതയാതനകളെ ചിത്രത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലമായി നിര്‍ത്തുന്നുണ്ടദ്ദേഹം. 2005-ലെ ' മറൂണ്‍ഡ്‌ ഇന്‍ ഇറാഖ്‌ ' (Marooned in Iraq ) മിര്‍സ എന്നവൃദ്ധഗായകന്‍ ഗായകരായ തന്റെ രണ്ട്‌ ആണ്‍മക്കളുമൊത്ത്‌ ഇറാഖിലേക്ക്‌ നടത്തുന്ന അന്വേഷണയാത്രയുടെ കഥ പറയുന്നു. ഗായികമാര്‍ക്ക്‌ ഇറാനില്‍ വിലക്കേര്‍പ്പെടുത്തിയതിനെത്തുടര്‍ന്ന്‌ തന്റെ സുഹൃത്തിനൊപ്പം ഇറാഖിലേക്ക്‌ രക്ഷപ്പെട്ട മുന്‍ഭാര്യയെ കണ്ടെത്താനാണ്‌ മിര്‍സ അഭയാര്‍ഥിക്യാമ്പുകള്‍ തോറും അന്വേഷണം നടത്തുന്നത്‌. 2006-ലെ `ഹാഫ്‌ മൂണ്‍' എന്ന ചിത്രത്തിലും ഒരു വൃദ്ധഗായകനാണ്‌ പ്രധാന കഥാപാത്രം. കുര്‍ദിസ്‌താനില്‍ തന്റെ അവസാന കച്ചേരി നടത്താന്‍ യാത്രയാകുന്ന മാമു എന്ന ഗായകനും സംഗീതകാരന്മാരായ ആണ്‍മക്കളാണ്‌ കൂട്ട്‌. ഏറ്റവും അവസാനത്തെ ചിത്രമായ `നോ വണ്‍ നോസ്‌ എബൗട്ട്‌ പേര്‍ഷ്യന്‍ ക്യാറ്റ്‌സ്‌' ഏതു പ്രതിസന്ധിയിലും സംഗീതത്തെ ഉപാസിക്കാന്‍ തയ്യാറാവുന്ന കുറെ മനുഷ്യരുടെ കഥ അനാവരണം ചെയ്യുന്നു.
?ആദ്യത്തെ നാലു ചിത്രങ്ങളിലും ഗ്രാമകേന്ദ്രീകൃതമായ പ്രമേയങ്ങളാണ്‌ ഗൊബാദി സ്വീകരിച്ചിരുന്നത്‌. `നോ വണ്‍ നോസി'ലെത്തുമ്പോള്‍ ഗൊബാദി നഗരത്തിലേക്ക്‌ കടക്കുന്നു. ടെഹ്‌റാന്‍ നഗരമാണ്‌ പശ്ചാത്തലം. പക്ഷേ, നഗരജീവിതത്തിന്റെ രേഖാചിത്രമൊന്നുമല്ല കാണിക്കുന്നത്‌. ഇറാന്റെ അനുസ്യൂതമായ സംഗീത പാരമ്പര്യം ഉയര്‍ത്തിക്കാണിക്കുകയാണ്‌ ഗൊബാദി. ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിലക്കുകള്‍ ലംഘിച്ചും പാശ്ചാത്യ, ഇറാനിയന്‍ സംഗീതധാരകളെ സമന്വയിപ്പിക്കാന്‍ പരിശ്രമിക്കുന്ന കുറെ സംഗീതകാരന്മാരെയാണ്‌ അദ്ദേഹം ഈ ചിത്രത്തില്‍ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നത്‌.
പാശ്ചാത്യസംഗീതത്തിന്‌ ഇറാനില്‍ വിലക്കുണ്ട്‌. 2005-ലാണ്‌ നിരോധനം വന്നത്‌. എന്നിട്ടും ഈ നിരോധനം ലംഘിച്ച്‌ 2500-ഓളം പോപ്‌ സംഗീതട്രൂപ്പുകള്‍ ഇറാനില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നുണ്ടത്രെ. എല്ലാം ഒളിവില്‍. അവര്‍ രഹസ്യമായി നടത്തുന്ന സംഗീതക്കച്ചേരികളിലേക്ക്‌ ആസ്വാദകര്‍ എത്തുന്നു. ഏതുനിമിഷവും അവിടേക്ക്‌ പോലീസ്‌ വരാം. സംഗീതകാരന്മാര്‍ അറസ്റ്റിലാകാം. പിന്നെ ജയില്‍വാസം. ഒരിക്കല്‍ ഇങ്ങനെ നിയമം ലംഘിച്ചതിന്‌ ജയിലില്‍ പോയ അഷ്‌കാന്‍ എന്ന യുവാവും അവന്റെ കൂട്ടുകാരി നെഗറുമാണ്‌ `നോ വണ്‍ നോസി'ലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങള്‍. ഇരുവരും ജയിലില്‍ നിന്ന്‌ തിരിച്ചെത്തുമ്പോഴാണ്‌ കഥ തുടങ്ങുന്നത്‌. അവര്‍ക്ക്‌ എങ്ങനെയെങ്കിലും രാജ്യം വിടണം. ലണ്ടനില്‍നിന്ന്‌ ക്ഷണം വന്നിട്ടുണ്ട്‌. അവിടെ സംഗീതപരിപാടി അവതരിപ്പിക്കണം. അതിനായി ഒരു ബാന്‍ഡുണ്ടാക്കണം. ഗിത്താര്‍ വാദകരെയും ഡ്രമ്മറെയും ഒരു ഗായികയെയും കണ്ടെത്തണം. ഇവര്‍ക്കൊക്കെ പാസ്‌പോര്‍ട്ടും വിസയും സംഘടിപ്പിക്കണം. ഇതിനൊക്കെ സഹായിയായി നദര്‍ എന്ന രസികന്‍ പാട്ടുകാരനും ഇവരോടൊപ്പമുണ്ട്‌. സംഗീതകാരന്മാരുടെ രഹസ്യകേന്ദ്രങ്ങളില്‍ അവര്‍ സന്ദര്‍ശനം നടത്തുന്നു. വ്യാജമായി പാസ്‌പോര്‍ട്ടുണ്ടാക്കുന്ന സംഘത്തെയും സമീപിക്കുന്നു. ഒടുവില്‍, എല്ലാം നിഷ്‌ഫലമാകുന്നു.
ഗൊബാദിയുടെ മറ്റ്‌ ചിത്രങ്ങളെപ്പോലെ നമ്മളെ ആഴത്തില്‍ തൊടുന്നില്ല ഈ ചിത്രം. എല്ലാം സംഗീതത്തിലേക്കൊതുക്കുന്ന ഇതിവൃത്തത്തിന്‌ ജനജീവിതത്തിന്റെ സജീവ താളക്രമമില്ല. കഥാപാത്രങ്ങളെല്ലാം സംസാരിക്കുന്നത്‌ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചാണ്‌. ചടുലമാണ്‌ ആവിഷ്‌കാരരീതി. പാട്ടുകളുടെ ദൃശ്യവത്‌കരണവും ആകര്‍ഷണീയമാണ്‌. എങ്കിലും ഒരേ രേഖയിലൂടെയാണ്‌ ഇതിവൃത്തത്തിന്റെ സഞ്ചാരം. കഥാഖ്യാനരീതിക്ക്‌ ഡോക്യുമെന്ററിയുടെ സ്വഭാവമുണ്ട്‌. സിനിമയുടെ പാതിവഴിയില്‍ത്തന്നെ കഥയുടെ സ്വാഭാവികപരിണാമം നമുക്ക്‌ ഊഹിക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ. പരാജയപ്പെടാനുള്ള കലാകാരന്റെ വിധിയിലേക്കാണ്‌ സംഭവങ്ങള്‍ ഒന്നൊന്നായി ചെന്നെത്തുന്നത്‌.
`പേര്‍ഷ്യന്‍ പൂച്ചകളെപ്പറ്റി ആര്‍ക്കും ഒന്നുമറിഞ്ഞൂടാ' എന്ന വിചിത്രമായ ശീര്‍ഷകത്തിലൂടെ തന്റെ രോഷമാണ്‌ ഗൊബാദി പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്‌. ഇറാനിലെ സാമൂഹിക, സാംസ്‌കാരിക, രാഷ്ട്രീയാവസ്ഥകളെപ്പറ്റി പുറംലോകം അജ്ഞരാണെന്ന്‌ സൂചിപ്പിക്കുകയാണ്‌ അദ്ദേഹം. സൗമ്യരാണ്‌ പേര്‍ഷ്യന്‍പൂച്ചകള്‍. പക്ഷേ, അവയ്‌ക്ക്‌ വീട്ടിനകമേ വിധിച്ചിട്ടുള്ളൂ. പൊതുസ്ഥലത്ത്‌ അവയ്‌ക്ക്‌ പ്രവേശനമില്ല. പാശ്ചാത്യസംഗീതത്തിനും ഇറാനില്‍ ഇതാണ്‌ ഗതി.
സിനിമയുടെ പ്രമേയത്തിന്‌ ഗൊബാദിയുടെ ജീവിതവുമായി സാമ്യമുണ്ട്‌. കൂട്ടുകാരിയും പത്രപ്രവര്‍ത്തകയുമായ റൊക്‌സാന സബേരിയും തിരക്കഥാരചനയില്‍ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം പങ്കാളിയായിട്ടുണ്ട്‌.
ചാരപ്പണിക്കുറ്റം ആരോപിച്ച്‌ റൊക്‌സാനയെ ഇറാന്‍ സര്‍ക്കാര്‍ ജയിലിലടച്ചിരുന്നു. മനുഷ്യാവകാശപ്രവര്‍ത്തകര്‍ മുറവിളി ഉയര്‍ത്തിയപ്പോഴാണ്‌ അവരെ വിട്ടയച്ചത്‌. സിനിമാവഴിയില്‍ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗൊബാദിയുടെയും കൂട്ടുകാരിയുടെയും പ്രതിരൂപങ്ങളാണ്‌ `നോ വണ്‍ നോസി'ലെ മുഖ്യ കഥാപാത്രങ്ങള്‍.